Tutalım bizə 5 verilib və soruşulur ki,
5 - in üzərinə neçə gəlsək, 0 edər.
Artıq cavabı bilirsiz, amma mən yenə də izah edəcəm.
Belə bir ədəd oxu çəkək.
0 - ı burada qeyd edək.
5 burada olacaq.
5 - dən 0 - a getmək üçün 5 vahid sola addımlamalıyıq.
Və əgər biz 5 vahid sola gediriksə,
bu o deməkdir ki, biz - 5 əlavə edirik.
Beləliklə, əgər buraya - 5 əlavə etsək,
0 - a çatacağıq.
0 - a, yəni buraya.
Böyük ehtimalla artıq bunu bilirsiz.
Riyaziyyatda bu qaydanın
xüsusi adı var.
Toplamanın tərs xassəsi.
Buraya yazıram.
Həqiqətən belə asan bir ifadəyə
qayda tətbiq olunması qəribədir.
Yazıram, toplamanın tərs xassəsi.
Bu xassə onu bildirir ki, əgər əlimizdə
hər hansı bir ədəd varsa, və biz onu tərsi ilə, yəni
mənfisi və ya müsbətiylə toplayırıqsa,
yəni tərsini üzərinə gəliriksə,
biz cavabda 0 alacağıq. Çünki bir-birinin
tərsi olan bu rəqəmlər eyni böyüklükdədir.
İkisi də 5 böyüklüyündədir amma müsbət olan sağ,
mənfi olan isə sol tərəfdə qeyd olunur.
Başqa nümunəyə baxaq.
Ədəd oxunu çəkirəm. - 3 - ü burada qeyd ediriksə,
- 3 - ü burada qeyd ediriksə,
deməli, artıq 3 vahid sol tərəfdəyik.
Bəs - 3 - dən 0 - a doğru getmək üçün
nə əlavə etməliyik?
Sağa doğru 3 vahid getsək, cavabı taparıq.
Və bu 3 vahid sağ müsbət tərəfə doğru olacaq.
Belə ki, mən müsbət 3 əlavə etməliyəm.
Əgər mən müsbət 3 əlavə etsəm, 0 alacam.
Deyək ki, əlimizdə bir ədəd var, məsələn, 1,725,314. Bu ədədə nə əlavə etsək,
0 alınar?
Öyrəndiklərimizə görə tərs tərəfə getməliyik.
Mən sol tərəfə gedəcəm, çünki ədəd müsbətdir.
Yəni eyni ədədi çıxacam ya da toplama
qaydasına görə, tərsini, yəni neqativini
əlavə edəcəm.
Bu da ədədə
- 1,725,315 əlavə etməklə eynidir.
Bəs indi 0 almaq üçün mənfi 7 - ə
neçə əlavə etməliyik?
- 7 - dəyəm və 0 almaq üçün sağa doğru getmək,
yəni müsbət 7 əlavə etmək lazımdır.
- 7 + 7 = 0.
Və bunların hamısı yuxarıdakı qaydaya əsaslanır.
5 üstəgəl mənfi 5, 5 üstəgəl 5 - in neqativi,
5 üstəgəl 5 - in tərsi, bunlar hamısı eynidir.
Sadəcə - 5 - in müxtəlif deyilişləridir.
Əlimizdə bir şeydən 5 dənə
varsa, və bu 5 -n hamısını çıxsaq,
0 qalacaq.