„Ty, który wchodzisz, żegnaj się z nadzieją…”
Wyryte nad bramą piekła,
te złowieszcze słowa zwiastują nieszczęścia Dantego
podczas jego wędrówki w głąb piekła.
Mimo ponurego tonu
przepowiednia jest początkiem wspaniałej historii miłosnej,
epickiej wędrówki opowiadającej o tym, co ludzkie, i tym, co boskie.
Żeby jednak Dante uzyskał zbawienie,
musi najpierw przedostać się przez piekło.
Krajobraz tortur jest miejscem akcji "Piekła",
pierwszej z trzech części poematu
napisanego w XIV wieku przez Dantego Alighieri.
Jako główny bohater swojego dzieła
Dante schodzi coraz głębiej w otchłań piekła,
doświadczając widoku okropnych kar, różnych w zależności od kręgu.
Najpierw przechodzi przez Limbo, następnie kręgi żądzy, obżarstwa, chciwości, gniewu,
herezji, przemocy i oszustwa,
kończąc na przerażającym dziewiątym kręgu zdrady,
gdzie grzesznicy są uwięzieni pod czujnym okiem samego Lucyfera.
W dwóch kolejnych księgach, "Czyśćcu" i "Raju",
opisano wędrówkę Dantego na wierzchołek czyśćca
i drogę przez dziewięć sfer niebieskich nieba.
Trzyczęściowa "Boska Komedia" pisana przez dziesięć lat
to alegoryczne wyobrażenie podróży duszy do Boga.
Ale "Boska Komedia" to coś więcej, niż tylko religijna przenośnia.
To też bystry, cięty komentarz na temat włoskiej polityki.
Jako żołnierz i mąż stanu z Florencji, Dante był bardzo wierny Bogu,
choć często krytykował Kościół rzymskokatolicki.
Nie lubił zwłaszcza częstego nepotyzmu i symonii,
czyli handlu dobrami duchowymi takimi jak darowanie grzechu.
Wiele ugrupowań wykorzystywało te niemoralne praktyki,
ale niewielu popierało je tak bardzo jak Guelfi Neri, czyli czarni gwelfowie.
Byli oni frakcją polityczno-religijną,
która pragnęła zwiększyć wpływy polityczne papieża.
Dante był członkiem Guelfi Bianchi, czyli białych gwelfów,
którzy wierzyli, że we Florencji trzeba zmniejszyć rzymskie wpływy.
Jako przedstawiciel białych gwelfów
Dante często występował przeciwko władzy papieża,
aż do chwili, gdy czarni gwelfowie wykorzystali swoją pozycję
i w 1302 roku wygnali go z Florencji.
Zamiast milczeć,
Dante stworzył wiekopomną krytykę.
Zhańbiony i pozbawiony nadziei na powrót,
mógł swobodnie wyrażać swoje żale do Kościoła i włoskiego społeczeństwa.
Pisząc „Boską Komedię” po włosku,
zamiast tradycyjnie łaciną, tak jak wyedukowana elita,
Dante zapewnił najszersze grono odbiorców swojemu ciętemu komentarzowi politycznemu.
W kręgu gniewu "Piekła"
Dante przygląda się grzesznikom
rozrywającym na strzępy czarnego gwelfa, Filippa Argentiego.
W kręgu oszustwa
Dante rozmawia z tajemniczym grzesznikiem smażącym się w najgorętszym ogniu piekieł.
Okazuje się on być papieżem Mikołajem III,
który mówi, że jego miejsce zajmie dwóch kolejnych papieży w momencie ich śmierci,
wszyscy trzej są winni symonii i korupcji.
Wbrew ponurej i pełnej przemocy scenerii "Piekła"
"Boska Komedia" to również poemat miłosny.
Mimo że Dante miał już zaplanowany ślub
z córką wpływowej florenckiej rodziny,
od dziewiątego roku życia trwał w nieodwzajemnionej miłości
do Beatrycze Portinari.
Mimo że spotkali się rzekomo dwa razy, stała się muzą Dantego na całe życie,
służąc jako inspiracja i temat dla jego wielu dzieł.
To właśnie Beatrycze jest powodem wędrówki przez czeluście piekieł
aż po szczyty czyśćca.
Przedstawiona jako potężna i niebiańska postać,
prowadzi Dantego przez sfery niebieskie "Raju",
aż do chwili, gdy staje twarzą w twarz z Bogiem.
Od kiedy "Boska Komedia" została wydana,
jej motywy miłości, grzechu i odkupienia
są inspiracją dla wielu artystów,
takich jak Auguste Rodin, Salvador Dali, Ezra Pound czy Neil Gaiman.
Sam poeta został ułaskawiony w 2008 roku,
kiedy to Florencja unieważniła przestarzałe wygnanie Dantego.