W latach 60.
FBI zebrało prawie 2000 dokumentów
podczas śledztwa w sprawie
jednego z najpopularniejszych umysłów w kraju.
Jego obiektem był pisarz James Baldwin.
W tamtym czasie
FBI śledziło wielu artystów i myślicieli,
ale rozmiary ich teczek bladły przy teczce Baldwina.
W okresie śledztw prowadzonych przez FBI
Baldwin został jednym z bestselerowych czarnych autorów na świecie.
Co sprawiło, że przykuł tak duże zainteresowanie
nie tylko społeczeństwa, ale i władz?
Urodzony w Harlemie w 1924 roku
James był najstarszym z dziewięciorga dzieci.
W wieku 14 lat został kaznodzieją.
Prawienie kazań pomogło mu znaleźć głos pisarza,
lecz spowodowało też konflikt z podejściem Kościoła
do nierówności rasowej i homoseksualizmu.
Po liceum zaczął pisać powieści i eseje,
a jednocześnie parał się różnymi pracami.
Problemy, które oddaliły go od Kościoła,
były wciąż obecne w jego życiu.
Ciągłe wystawienie na rasizm i homofobię
wzmagało jego złość i rozczarowanie oraz marzenia o lepszym życiu.
Dlatego w 1948, w wieku 24 lat,
przeprowadził się do Paryża na stypendium pisarskie.
We Francji opublikował pierwszą powieść
"Głoś to na górze" w 1953 roku.
Umiejscowiona w Harlemie
książka opowiada o Kościele jako źródle ucisku i nadziei.
Znalazła uznanie zarówno wśród czarnych, jak i białych czytelników.
Wśród rosnącej sławy
Baldwin zebrał swoje przemyślenia na temat rasy, klas, kultury i wygnania
w rozszerzonym eseju z 1955 roku "Zapiski syna tego kraju".
Tymczasem
w Ameryce nasilał się ruch na rzecz praw obywatelskich.
Czarni Amerykanie odnosili sukcesy w systemie głosowania,
ale wciąż odmawiano im godności w autobusach, szkołach, pracy,
a także w armii.
Mimo że do końca życia mieszkał głównie we Francji,
Baldwin był mocno zaangażowany w działanie ruchu
i w pełni świadom niedotrzymanych obietnic ojczyzny.
Widział jak rodzina, przyjaciele, sąsiedzi
popadają w nałogi, trafiają do więzienia i popełniają samobójstwa.
Wierzył, że ich los zrodził się z ograniczeń
podzielonego społeczeństwa.
W 1963 roku
opublikował "Następnym razem pożar",
uderzający portret sporu rasowego,
za który obwiniał białą Amerykę,
ale w którym dodawał,
że rasizm jest szkodliwy też dla białych.
Według Baldwina
wszyscy byli nieprzerwanie uwikłani w tej samej strukturze społecznej.
Jego zdaniem
"ludzie są uwięzieni w historii, a historia jest uwięziona w nich".
Rola Baldwina w ruchu
przekraczała obserwację i relacjonowanie.
Podróżował także po Ameryce Południowej,
gdzie przemawiał na zgromadzeniach.
Dyskutował na temat białych polityków i czarnych aktywistów,
w tym Malcolma X,
i służył za łącznika między czarnymi aktywistami i intelektualistami
a liderami białego establishmentu, takimi jak Robert Kennedy.
Ze względu na talent Baldwina
do opowiadania o przyczynach napięć społecznych tak,
że chcieli go słuchać biali,
Kennedy i inni widzieli w nim ambasadora czarnych Amerykanów,
etykietkę, którą Baldwin odrzucił.
W tym samym czasie
jego kunszt słowny sprawił, że FBI uznało go za zagrożenie.
Nawet wśród członków ruchu na rzecz praw obywatelskich
Baldwin czuł się czasem wyobcowany
przez wybór mieszkania za granicą i swoją seksualność,
o której pisał otwarcie w czasach,
gdy panoszyła się homofobia.
Przez całe życie
Baldwin uważał za swoją rolę niesienie świadectwa.
W przeciwieństwie do wielu kolegów
udało mu się dożyć niektórych zwycięstw ruchu,
ale bardzo mu ciążyły nieustanne nierówności rasowe w USA.
Choć mógł się czuć więźniem momentu historii,
jego słowa dały głos wielu pokoleniom,
a jednocześnie prowadziły je do dokładniejszego zrozumienia
najbardziej złożonych kwestii społecznych.