Bizi sağlıklı ve mutlu kılan nedir
yaşam boyunca?
Eğer bunu şimdi keşfetseydiniz
gelecekteki en iyi halinizde,
zamanınızı ve enerjinizi neye harcardınız?
Birçok cevap mevcut.
Hayatta neyin en önemli olduğuyla ilgili görüntülerle bombardıman altındayız.
Medya zengin insanların hikayeleriyle dolu
meşhur ve işlerinde imparatorluk kuranlarla.
Ve biz bu hikayelere inanıyoruz.
Son bin yılın araştırmasında
insanlara yaşamlarındaki en önemli amaç soruldu
ve yüzde seksenin üzerinde kişi dedi ki
yaşamlarının en önemli amacı zengin olmak.
Ve yine bu genç yetişkinlerden başka bir yüzde ellilik kısım
hayatlarındaki asıl amacın
ünlü olmak olduğunu söylediler.
(Gülüşmeler)
Ve bize sürekli söylenen işe odaklan, daha fazla zorla
ve daha başarılı ol.
Bize, iyi bir yaşantıya sahip olmak için, bunların peşinden gitmemiz
gerektiği gibi bir izlenim yaratıldı.
Peki bu doğru mu?
Bu gerçekten de insanları yaşam boyu mutlu ediyor mu?
Yaşamın tüm kareleri,
insanların yaptığı seçimler ve bu seçimlerin onlara etkileri,
bu karelere ulaşmak neredeyse imkansız.
İnsan hayatı hakkında bildiğimiz çoğu şeyi
onlardan geçmişi hatırlamalarını isteyerek öğreniriz
ve bildiğimiz gibi, önemini sonradan anlamak hiçbir şey ama 20/20.
Hayatta başımıza gelen çok fazla şeyi unutuyoruz
ve bazen hafızamız bizden sözünü esirgemiyor.
Mark Twain bunu anlamıştı.
Dedi ki,
''Hayatımdaki en kötü şeyler hiç olmadı.''
(Gülüşmeler)
Ve araştırmalar gösterdi ki,
yaşlandıkça, geçmişi aslında daha pozitif hatırlıyoruz.
Bir kamyon arkası yazısı hatırlıyorum diyor ki,
''Mutlu bir çocukluk için asla geç değildir.''
(Gülüşmeler)
Fakat eğer tüm yaşamı izleyebilseydik ne olurdu?
Tüm geçen zaman göz önüne serilseydi?
İnsanları ergenliklerinden itibaren araştırabilseydik
yaşlanıncaya kadar
onları mutlu ve sağlıklı kılan şeyleri görmek için?
Bunu yaptık.
Harvard Yetişkin Gelişimi Araştırması
bir yetişkinin yaşamına dair yapılmış en uzun soluklu araştırma olabilir.
75 yıl boyunca, 724 erkeğin yaşamını izledik
Yıllar boyu, işleri, ev yaşamları, sağlıklarıyla ilgili sorular sorduk
ve tabi ki tüm bu soruları, onların yaşam hikayelerinin
nasıl şekilleneceğini bilmeden yaptık.
Bunun gibi araştırmalar oldukça nadirdir.
Bu tarz araştırmaların hemen hepsi, on yıllık süre içinde dağılır.
Çünkü birçok kişi araştırmadan ayrılır
veya araştırmanın finansmanı tükenir
veyahut araştırmacılar dağılır
veya ölürler ve kimse yokuş aşağı topu ilerletmez.
Fakat, bir şanslar birleşimi ile
ve birkaç kuşaklık araştırmacıların adanmışlığı ile
bu araştırma hayatta kaldı.
Başlangıçtaki 724 erkeğin 60 tanesi
hala hayattalar,
hala bu araştırmaya katılıyorlar,
birçoğu doksanlı yaşlarında.
Ve şimdi biz, bu kişilerin
iki binden fazla olan çocuklarını araştırmaya başladık.
Ve ben bu araştırmanın dördüncü yöneticisiyim.
1938'den beri, iki grup insanın hayatlarını takip ettik.
İlk grup araştırmaya başladıklarında
Harvard Üniversitesi ikinci sınıf öğrencisiydiler.
Tom Brakaw'ın adlandırdığı "yüksek nesil" den kişilerdi bunlar.
Hepsi, II. Dünya Savaşı sırasında üniversiteyi bitirdiler.
Ve sonra pek çoğu savaşa katıldı.
Takip ettİzlediğimiz ikinci grup ise
Boston'un en fakir mahallelerinden gelen bir grup çocuktu.
Araştırma için seçilmiş olan bu çocuklar
özellikle sorunlu ailelerden ve
mağdur ailelerden seçildiler.
1930'ların Boston'u.
Pek çoğu küçük dairelerde yaşıyordu, birçoğunun akan sıcak ve soğuk suyu yoktu.
Bu araştırmaya katıldıklarında,
bu gençlerin tümüyle görüşüldü.
Onlara tıbbi testler yapıldı.
Evlerine gittik ve aileleriyle görüştük.
Ve sonra bu gençler büyüyüp yetişikin oldular
hayatın tüm yollarına dağıldılar.
Fabrika çalışanı oldular, avukat, döşemeci ve doktor oldular,
biri de Amerika Bİrleşik Devletleri Başkanı oldu.
Kimi alkolik oldu, birkaçı şizofren oldu
Bazısı sosyal basamakları tırmandı
en alttan en yukarılara kadar,
ve bazıları da bu yolculuğu tam tersi yönde tamamladı.
Bu araştırmanın kurucuları,
en çılgın rüyalarında bile,
hayal edemezlerdi,benim bugün burada dikilip, 75 yıl sonra,
size bu araştırmanın hala devam ettiğini söylememi.
Her iki yılda bir, sabırlı ve kendini adamış araştırma kadromuz
adamlarımızı arıyor ve onlara
ve onlara hayatları hakkında yeni bir soru seti yollamamızı istiyorlar.
Boston şehrinin içinden olan birçok adam bize soruyor:
"Neden hala beni araştırmak istiyorsunuz? Benim hayatım o kadar da ilginç değil".
Harvard'lı adam hiçbir zaman bu soruyu sormuyor.
(Gülüşmeler)
Bu hayatlar hakkında daha net bir resim elde etmek için
onlara sadece anketler yollamıyoruz.
Onlarla evlerinde görüşmeler yapıyoruz.
Doktorlarından sağlık raporlarını alıyoruz.
Kanlarını alıyoruz, beyin taraması yapıyoruz,
çocuklarıyla konuşuyoruz.
Eşleriyle en derin endişeleri hakkında konuşurken onları video kaydına aldıyoruz.
Ve on yıl kadar önce,
eşlerine bize katılıp araştırmanın üyesi olmak isterler mi diye sorduğumuzda
kadınların birçoğu dedi ki: "Biliyorsunuz, bu zaman meselesi."
(Gülüşmeler)
Peki ne öğrendik?
Bu hayatlardan topladığımız on binlerce sayfa bilgiden hangi dersleri çıkarttık?
Pekala, bu dersler zenginlik, şöhret veya daha fazla çalışmak hakkında değil.
Bu 75 yıllık araştırmadan çıkardığımız en net mesaj şu:
İyi ilişkiler bizim mutlu ve sağlıklı olmamızı sağlıyor. Nokta.
İlişkiler hakkında üç önemli ders çıkarttık.
İlk olarak, sosyal bağlantıların bizim için gerçekten iyi olduğunu
ve yalnızlığın öldürdüğünü.
Ortaya çıktı ki aileye, arkadaşlara, topluma
daha sosyal bir şekilde bağlı olan insanların,
daha mutlu, bedensel olarak daha sağlıklı olduğu ve çevresi daha sınırlı kişilerden
daha uzun yaşadığı anlaşıldı.
Ayrıca yalnız yaşamanın zararlı olduğu ortaya çıktı.
Diğerlerinden daha yalnız olan insanlar,
daha mutsuz olduklarını,
sağlıklarının orta yaşların başlarında bozulduğunu,
beyin fonksiyonlarının daha erken gerilediğini
ve yalnız olmayanlardan daha kısa yaşadıklarını anlar.
Üzücü gerçek şudur ki; ileride
her beş Amerikalı'dan en az biri yalnız olduğundan şikayet edecek.
Kalabalıkta da yalnız olabildiğinizi
ve evliyken yalnız olabileceğinizi biliyoruz,
dolayısıyla aldığımız ikinci büyük ders;
sadece sahip olduğunuz arkadaşlarınızın sayısı
ve karşılıklı saygıya dayalı ilişki içinde olup olmadığınız değil,
önemli olan, yakın ilişkilerinizin mahiyetidir.
Anlaşmazlıkların ortasında yaşamanın
sağlığımıza zararlı olduğu ortaya çıktı.
Örneğin, şiddetli geçimsizliğin olduğu, muhabbetin olmadığı evliliklerin
sağlığımıza zararlı olduğu, belki de boşanmaktan daha kötü olduğu anlaşıldı.
Ayrıca güzel, sıcak ilişkiler yaşamak koruyucudur.
Deneklerimizi 80'li yaşları boyunca izlediğimizden,
geçmişe dönüp onların orta yaşlı hallerine bakmak,
ve kimlerin
mutlu, sağlıklı seksenlikler olup kimlerin olmayacağını
tahmin edebileceğimizi görmek istedik.
50 yaşlarında olduğu zamanlar hakkında bildiğimiz her şeyi
bir araya getirdiğimizde,
nasıl yaşlanacaklarını gösteren
orta yaş kolesterol düzeyleri değildi.
İlişkilerinden ne kadar memnuniyet duyduklarıydı.
50 yaşında, en tatminkar ilişkileri olan insanlar,
80 yaşında en sağlıklı olanlardı.
İyi, samimi ilişkilerin bizi
yaşlılığın bazı sonuçlarından koruduğu görünüyor.
Eşlik ettiğimiz en mutlu erkekler ve kadınlar
80'li yaşlarında,
bedenen daha çok acıları olduğu günler
ruhen mutlu olduklarını belirtti.
Fakat, mutsuz ilişkileri olan insanlar
bedenen daha çok acıları olduğunu söyledikleri günler
bunun daha fazla duygusal acıyla arttığını bildirdi.
İlişkiler ve sağlığa dair çıkardığımız üçüncü büyük ders,
iyi ilişkilerin sadece vücudumuzu değil
beynimizi de koruduğudur.
80'li yaşlarınızda, diğer kişiye
güvenle bağlanmış ilişki içinde olmanın koruyucu olduğu anlaşıldı,
öyle ki, ihtiyaç duyduklarında
diğerine gerçekten güvenebileceklerini hissettikleri ilişkileri olan insanlar,
hafızaları daha uzun süre kuvvetli kalan insanlardır.
Partnerine tam olarak
güvenebileceğini hissedemediği ilişkileri olanlar,
erken hafıza zayıflığı çeken insanlardır.
İyi ilişkiler de her zaman sorunsuz olacak değil.
Seksenlerindeki çiftlerimizden bazıları birbirleriyle münakaşa ediyor,
bu her gün olabilir,
fakat diğerine gerçekten güvenebileceklerini hissettikleri sürece
zor zamanlar da bile,
bu tartışmalar hafızalarını olumsuz etkilemiyor.
Demem o ki,
iyi, samimi ilişkiler sağlığımıza ve mutluluğumuza yararlıdır mesajı,
bu çok eski bir bilgeliktir.
Bu büyükannenizin tavsiyesi, papazınızın tavsiyesi
Neden bunu anlaması bu kadar zor?
Örneğin, zenginlik hakkında, biliyoruz ki
temel ihtiyaçlarımız karşılandığında,
zenginlik bunu sağlamıyor.
Yılda 75,000 dolar kazançtan
75 milyon kazanca ulaştığımızda
biliyoruz ki bu sağlığımızı ve mutluluğumuzu çok az değiştiriyor
hiç değilse.
Şöhrete gelince,
Medyanın özel hayatlara sürekli saldırısı
ve mahremiyet yoksunluğu,
birçok ünlü kişinin sağlığını olumsuz etkiliyor.
Bunun onların daha mutlu olmasının sağlamadığı kesin.
Ve daha da fazla çalışmaya gelince,
hepimizin bildiği gerçek şu ki, hiç kimse ölüm döşeğindeyken
ofiste daha fazla zaman geçirseydim diye dilemedi .
(Gülüşmeler)
Neden bunu anlaması bu kadar zor ve kulak ardı etmesi bu kadar kolay?
Sonuçta hepimiz insanız.
Hızlı bir çözümü hepimiz isiyoruz gerçekten,
hayatlarımızı güzelleştirecek,
ve bu şekilde tutacak elde edebileceğimiz bir şey.
İlişkiler, darmadağın ve karmaşıktır
ve aileye ve arkadaşlara yönelmenin zorluğu,
çekici ve büyüleyici olmamasıdır.
Ayrıca ömür boyu olmasıdır. Asla bitmez.
75 yıllık araştırmamızda, emekliliğinde en mutlu olan insanlar,
iş arkadaşları yerine bilfiil yeni oyun arkadaşları koymaya çalışanlardı.
Tıpkı bu yeni araştırmadaki Y nesli gibi,
deneklerimizin birçoğu genç yetişkinler olarak yola çıktıklarında
şöhret ve zenginliğin ve yüksek başarının, iyi bir hayata sahip olmak için
kovalamaları gereken şeyler olduğuna gerçekten inanıyordu.
Fakat tekraren, bu 75 yılın üzerine, araştırmamız
en başarılı olan insanların aile, arkadaşlar ve toplumla
ilişkilere eğilenler olduğunu gösterdi.
Peki ya siz?
25 yaşındasınız diyelim, ya da 40 veya 60 yaşında.
İlişkilere önem vermek acaba nasıl görünüyor?
Neredeyse sonsuz ihtimal var.
Filmin süresini insanlara zaman ayırmakla değiştirmek kadar basit bir şey olabilir
ya da bitkin bir ilişkiyi, birlikte yeni bir şeyler yaparak canlandırmak,
uzun yürüyüşler veya gece buluşmaları...
ya da senelerdir konuşmadığınız aile ferdine ulaşmak olabilir,
çünkü şu pek bilindik aile kavgaları
kin tutan insanları
olumsuz anlamda etkiler.
Konuşmamı Mark Twain'in bir sözüyle kapatmak istiyorum.
Yüzyıldan fazla bir süre önce,
geri dönüp hayatına bakmış
ve şunu yazmıştı:
"Hayat öyle kısa ki;
tartışmalara, özür dilemelere kıskançlıklara, hesap sormalara zaman yok.
Sadece sevmek için zaman var
ve bunun için, tabiri caizse sadece 'bir an' var."
Sağlıklı bir hayat, iyi ilişkilerle inşa edilir.
Ve bu yaymaya değer bir fikir.
Teşekkürler.
(Alkışlar)