Πολλοί άνθρωποι στις Η.Π.Α. και τη Λατινική Αμερική,
έχουν μεγαλώσει γιορτάζοντας την επέτειο του ταξιδιού του Χριστόφορου Κολόμβου,
αλλά ήταν ένας τολμηρός εξερευνητής που ένωσε δύο κόσμους,
ή ένας αδίστακτος εκμεταλλευτής που επέφερε τις αποικίες και τη σκλαβιά;
Και τελικά, ανακάλυψε την Αμερική;
Ήρθε η ώρα να εξετάσουμε την υπόθεση ανάμεσα στην Ιστορία και τον Κολόμβο.
«Ησυχία, ησυχία στην αίθουσα.
Μισό λεπτό, υποτίθεται ότι εργάζομαι σήμερα;»
(Ξεροβήχει)
«Μάλιστα, κύριε Πρόεδρε.
Από το 1792, η Ημέρα του Κολόμβου εορτάζεται σε πολλά μέρη των ΗΠΑ
στις 12 Οκτωβρίου, την ημέρα επετείου.
Αλλά παρότι έγινε επίσημη αργία το 1934
κάποιες πολιτείες δεν απαιτείται να την ακολουθούν.
Μόνο 23 πολιτείες κλείνουν τις δημόσιες υπηρεσίες
και περισσότερες πολιτείες απομακρύνονται απ' αυτό».
(Ξεροβήχει)
«Τι κρίμα.
Τη δεκαετία του '70 τη μεταφέραμε στη δεύτερη Δευτέρα του Οκτώβρη
για να μπορεί να απολαμβάνει ο κόσμος ένα ωραίο τριήμερο
αλλά φαντάζομαι ότι μισείτε τους εορτασμούς».
«Ε, μου λέτε ξανά τι ακριβώς γιορτάζουμε;»
«Ελάτε, κύριε Πρόεδρε, το μάθαμε στο σχολείο.
Ο Κολόμβος έπεισε τον Βασιλιά της Ισπανίας να τον στείλει σε αποστολή
για να βρει έναν καλύτερο εμπορικό δρόμο για την Ινδία
όχι πηγαίνοντας ανατολικά, αλλά ταξιδεύοντας δυτικά.
Όλοι το θεώρησαν τρελό επειδή πίστευαν ότι η γη ήταν επίπεδη,
αλλά εκείνος γνώριζε καλύτερα.
Όταν το 1492 ξεκίνησε το ταξίδι του στον καταγάλανο ωκεανό
ανακάλυψε κάτι καλύτερο από την Ινδία,
μια νέα ήπειρο».
«Αηδίες.
Πρώτον, οι μορφωμένοι ήξεραν ότι η γη είναι στρογγυλή απ' τον Αριστοτέλη.
Δεύτερον, ο Κολόμβος δεν ανακάλυψε κάτι.
Υπήρχε κόσμος που ζούσε εκεί χίλια χρόνια.
Δεν ήταν καν ο πρώτος Ευρωπαίος που ταξίδεψε εκεί.
Οι Σκανδιναβοί είχαν εγκατασταθεί στη Νέα Γη 500 χρόνια νωρίτερα».
«Μην μου πείτε. Τότε πώς και δεν φοράμε όλοι τέτοια κράνη;»
«Βασικά, ούτε κι εκείνοι φορούσαν τέτοια».
(Ξεροβήχει)
«Ποιος νοιάζεται για το τι έκαναν οι Βίκινγκς τόσο παλιά;
Εκείνες οι αποικίες δεν είχαν διάρκεια, αλλά ο Κολόμβος είχε.
Τα νέα που έφερε στην Ευρώπη διαδόθηκαν στα πέρατα του κόσμου,
εμπνέοντας εξερευνητές και άποικους που ήρθαν αργότερα.
Χωρίς αυτόν, κανένας μας δεν θα βρισκόταν εδώ σήμερα».
«Εξαιτίας του, εκατομμύρια Ινδιάνοι δεν υπάρχουν σήμερα.
Γνωρίζετε τι έκανε ο Κολόμβος στις αποικίες που ίδρυσε;
Πήρε τους πρώτους ιθαγενείς και τους έκανε σκλάβους,
και έγραψε στο ημερολόγιό του πόσο εύκολα τους κατέκτησε και τους σκλάβωσε.
«Έλα τώρα, τότε όλοι πολεμούσαν μεταξύ τους.
Δεν είπαν οι ιθαγενείς στον Κολόμβο
για άλλες φυλές που έκαναν επιδρομές και έπαιρναν αιχμαλώτους;»
«Οι φυλετικοί πόλεμοι όμως ήταν σποραδικοί και σπάνιοι.
Σίγουρα δεν εξαφάνισαν το 90% του πληθυσμού».
«Χμμ. Γιατί η γιορτή του Κολόμβου είναι τόσο σημαντική για σένα;»
«Κύριε Πρόεδρε, το ταξίδι του Κολόμβου ήταν έμπνευση
για τους λαούς της Ευρώπης, και συμβόλιζε την ελευθερία και τα νέα ξεκινήματα.
Η ανακάλυψή του έδωσε στους παπούδες και στους προ-παπούδες μας
την ευκαιρία να έρθουν εδώ και να φτιάξουν μια καλύτερη ζωή για τα παιδιά τους.
Δεν αξίζει να έχουμε έναν ήρωα για να μας θυμίζει ότι η χώρα μας
ιδρύθηκε με τους αγώνες των μεταναναστών;»
«Και για τους αγώνες των Ινδιάνων
που σχεδόν εξαφανίστηκαν και ήταν αιχμάλωτοι, των οποίων
οι απόγονοι εξακολουθούν να υποφέρουν από φτώχεια και διάκριση;
Πώς μπορείς να κάνεις ήρωα κάποιον που προκάλεσε τόση δυστυχία;»
«Είναι παρελθόν. Δεν μπορείς να κρίνεις κάποιον του 15ο αιώνα με σύγχρονα πρότυπα.
Τότε ο κόσμος πίστευε ότι η διάδοση
του Χριστιανισμού και του πολιτισμού ανά τον κόσμο ήταν ηθικό καθήκον».
«Βασικά, ήταν πολύ κακός ακόμη και με τα παλιά πρότυπα.
Ενώ κυβερνούσε την Ισπανιόλα βασάνισε και ακρωτηρίασε
ιθαγενείς που δεν του έφεραν αρκετό χρυσάφι
και πούλησε 9χρονα κορίτσια ως σκλάβες σεξ.
Ήταν βάρβαρος ακόμη και στις άλλες αποικίες που διοικούσε,
μέχρι που απομακρύνθηκε από την εξουσία και φυλακίστηκε.
Όταν ο ιεραπόστολος Βαρθολομαίος ντε λας Κάζας
επισκέφθηκε το νησί, έγραψε:
«Από το 1494 ως το 1508, πάνω από 3 εκατ. άνθρωποι πέθαναν
από τον πόλεμο, τη σκλαβιά και τις νάρκες. Ποιος θα το πιστέψει στο μέλλον;»
«Δεν είμαι βέβαιος ότι πιστεύω αυτά τα νούμερα».
«Δεν υπάρχουν άλλοι τρόποι να εορταστεί η επέτειος;»
«Σε κάποιες χώρες της Λατινικής Αμερικής
γιορτάζουν την ίδια μέρα με άλλο όνομα, όπως Día de la Raza.
Σ' αυτά τα μέρη, πρόκειται για γιορτή ιθαγενών και άλλων πολιτισμών
που διατηρήθηκαν κατά την περίοδο της αποικιοκρατίας.
Μερικά μέρη στις ΗΠΑ, έχουν μετονομάσει την αργία,
σε Εθνική Αμερικανική Μέρα ή Ημέρα των Γηγενών
και άλλαξαν και τις εκδηλώσεις αναλόγως.
«Γιατί δεν αλλάζουμε το όνομα αφού υπάρχει προβλημα;»
«Επειδή είναι παράδοση.
Ο λαός χρειάζεται ήρωες και τους θεμελιώδεις μύθους.
Δεν μπορούμε απλώς να γιορτάζουμε όπως κάνουμε εδώ και έναν αιώνα,
χωρίς να ψάχνουμε και να κάνουμε έρευνα;
Δεν είναι ότι γιορτάζουμε κάποια γενοκτονία».
«Οι παραδόσεις αλλάζουν και ο τρόπος που επιλέγουμε να τις διατηρούμε
φανερώνει πολλά για τις αξίες μας».
«Φαίνεται ότι το να έχει άδεια ένας δικαστής, δεν ανήκει σε αυτές τις αξίες».
Οι παραδόσεις και οι γιορτές είναι σημαντικές σε όλους τους πολιτισμούς,
αλλά ένας ήρωας σε μια εποχή μπορεί να γίνει εχθρός στην επόμενη
καθώς διευρύνεται η ιστορική μας γνώση και αναπτύσσονται οι αξίες μας.
Το να αποφασίσουμε τι σημαίνουν αυτές οι παραδόσεις σήμερα
είναι σημαντικό μέρος της εξέτασης της ιστορίας.