Veel mensen in de Verenigde Staten en Latijns-Amerika
zijn opgegroeid met de herdenking van Columbus' reis,
maar was hij een koene ontdekkingsreiziger die 2 werelden samenbracht
of een wrede uitbuiter die kolonialisme en slavernij bracht?
En heeft hij Amerika eigenlijk wel ontdekt?
Tijd dat Columbus in het beklaagdenbankje plaatsneemt in Geschiedenis vs. Columbus.
"Orde, orde in de zaal.
Wacht, moet ik eigenlijk wel werken vandaag?"
(Gekuch)
"Ja, Edelachtbare.
Sinds 1792 wordt Columbusdag in grote delen van de VS gevierd
op 12 oktober, de eigenlijke gedenkdag.
En hoewel het sinds 1934 een officiële feestdag is,
moeten staten die dag niet vieren.
Slechts 23 staten sluiten hun openbare diensten
en steeds meer staten laten die dag volledig links liggen."
(Gekuch)
"Jammer.
In de jaren 70 viel die dag zelfs op de 2e maandag van oktober
zodat we een lang weekend hadden,
maar ik veronderstel dat jullie vieringen gewoon haten."
"Euh, wat vieren we ook alweer?"
"Kom aan, Edelachtbare, dat hebben we op school geleerd.
Columbus overtuigde de Spaanse koning om hem op een missie te sturen
om een betere handelsroute naar India te vinden,
niet oostwaarts over land, maar westwaarts over zee.
Iedereen zei dat hij gek was, want men dacht toen nog dat de aarde plat was,
maar hij wist wel beter.
En toen hij in 1492 de oceaan overstak,
vond hij iets beter dan India:
een volledig nieuw continent."
"Onzin.
Ten eerste wisten intellectuelen sinds Aristoteles dat de wereld rond was.
Ten tweede ontdekte Columbus niets.
Er woonden al duizenden jaren mensen.
En hij was zelfs niet de eerste Europeaan.
De Noren hadden bijna 500 jaar eerder Newfoundland gesticht."
"Echt waar, waarom dragen we dan niet allemaal helmen met hoorns?"
"Zij droegen die zelf ook niet."
(Gekuch)
"Wat maakt het uit wat enkele Vikingen lang geleden deden?
Die nederzettingen zijn niet gebleven, maar die van Columbus wel.
En zijn verhalen verspreidden zich wijd en zijd in Europa
en inspireerden alle ontdekkingsreizigers en kolonisten na hem.
Zonder hem zou niemand van ons hier vandaag zijn."
"En door hem zijn miljoenen indianen hier vandaag niet.
Weet je wat Columbus deed in de kolonies die hij stichtte?
Hij nam de allereerste inlanders die hij ontmoette gevangen
en schreef in zijn dagboek hoe gemakkelijk hij ze kon verslaan en tot slaaf maken."
"Och, kom aan, iedereen vocht toen tegen iedereen.
Hebben de inlanders Columbus niet verteld
over andere stammen die plunderden en gevangenen namen?"
"Ja, maar stammenoorlogen waren sporadisch en beperkt.
Ze hebben zeker niet 90% van de bevolking uitgeroeid."
"Hum. Waarom vind je het trouwens zo belangrijk om Columbus te vieren?"
"Edelachtbare, de reis van Columbus was een inspiratie
voor arme mensen in heel Europa en stond symbool voor vrijheid en een nieuw begin.
En zijn ontdekking gaf onze grootouders en overgrootouders
de kans om naar hier te komen en een beter leven op te bouwen voor hun kinderen.
Verdienen we geen held om ons eraan te herinneren dat ons land
gebouwd is op de strijd van immigranten?"
"En hoe zit het met de strijd van indianen
die bijna werden uitgeroeid en gedwongen tot een leven in reservaten
en van wie de afstammelingen nog steeds armoede lijden en gediscrimineerd worden?
Hoe kun je een held maken van een man die zo veel lijden heeft veroorzaakt?"
"Dat is verleden tijd. Je kunt hem niet beoordelen met de normen van vandaag.
Mensen in de 15e eeuw dachten zelfs
dat het hun morele plicht was om christendom en beschaving te verspreiden."
"Nou, hij was echt slecht, zelfs volgens de oude normen.
Toen hij Hispaniola bestuurde, martelde en verminkte hij inlanders
die hem niet genoeg goud brachten
en verkocht meisjes van negen als seksslavinnen.
Hij was zo brutaal, zelfs tegenover de andere kolonisten,
dat hij werd afgezet en opgesloten.
Toen de missionaris Bartolomé de las Casas
het eiland bezocht, schreef hij:
"Tussen 1494 tot 1508 kwamen meer dan 3.000.000 mensen om
door oorlog, slavernij en de mijnen. Wie in de toekomst zal dit geloven?"
"Wel, ik ben niet zeker dat ik die cijfers geloof."
"Zeg, zijn er geen andere manieren om die feestdag te vieren?"
"In sommige Latijns-Amerikaanse landen
vieren ze dezelfde datum onder verschillende namen zoals Día de la Raza.
Het is daar veeleer een viering van de inlandse en gemengde culturen
die de koloniale periode hebben overleefd.
Op enkele plaatsen in de VS kreeg de dag een nieuwe naam
zoals Indianendag of Dag van de Inheemse Volkeren,
en werden de vieringen aangepast."
"Dus, waarom verander je dan niet gewoon de naam?"
"Omdat het een traditie is.
Gewone mensen hebben helden en mythes over ons ontstaan nodig.
Kunnen we niet gewoon blijven vieren zoals we al een eeuw doen
zonder in al die ernstige zaken te moeten graven?
Het is niet alsof iemand echt een genocide viert."
"Tradities veranderen en de manier waarop we ze in leven willen houden,
zegt veel over onze waarden."
"Vermoeide rechters een vrije dag geven, is duidelijk niet een van die waarden."
Tradities en feestdagen zijn belangrijk voor alle culturen,
maar een held in het ene tijdperk kan een schurk worden in het volgende
omdat onze historische kennis vergroot en onze waarden evolueren.
En beslissen wat die tradities vandaag moeten betekenen,
maakt deel uit van ons oordeel over de geschiedenis.