Om klimaatverandering te begrijpen,
spelen we het spel Tetris.
Al eonen speelt de aarde dit spel met blokjes koolstof.
Die blokjes komen in de atmosfeer als kooldioxidegas van vulkanen,
rottende planten,
ademende wezens
en de oceaanoppervlakte.
Ze verdwijnen door fotosynthese,
absorptie door de oceaan
en opslag in bodem en sedimenten.
Dit Tetrisspel wordt de koolstofcyclus genoemd
en dit is de motor van het leven op aarde.
Wat heeft het klimaat hiermee te maken?
Koolstof in de lucht die nog niet geabsorbeerd is,
neemt zonnewarmte op
die anders in de ruimte verdwijnt.
Daarom wordt koolstofdioxide een broeikasgas genoemd.
Het gas vormt een warme deken,
het broeikaseffect,
wat voorkomt dat de aarde, net als Mars, bevriest.
Hoe meer koolstofdioxideblokjes zich in de atmosfeer bevinden,
hoe warmer de aarde wordt.
Hoewel de hoeveelheid koolstof in de atmosfeer
varieerde in de ijstijd en bij asteroide-inslagen,
is de afgelopen 8000 jaar een stabiel klimaat ontstaan
waarin de mens kon gedijen.
200 jaar geleden begonnen we
de in de bodem opgeslagen koolstof naar boven te halen.
De fossiele brandstoffen steenkool, olie en gas
zijn ontstaan uit door aarde bedekte plant- en dierresten
van lang voordat er mensen waren.
Fossiele brandstof levert energie
voor onze fabrieken, auto's en krachtcentrales,
maar de verbranding van brandstof brengt ook nieuwe blokjes koolstof in ons spel.
Tegelijkertijd is met het kappen van bossen voor landbouw,
het vermogen van de aarde om die blokjes op te nemen verminderd.
Sinds 1750 is de koolstof in de atmosfeer met 40% toegenomen
en dit neemt voorlopig niet af.
Net als in Tetris is de balans moeilijker te herstellen,
naarmate zich meer blokjes koolstof opstapelen.
De extra koolstof in de atmosfeer
versterkt het broeikaseffect,
want het vangt meer warmte bij het aardoppervlak,
waardoor het poolijs smelt.
Hoe meer poolijs er smelt, hoe minder zonlicht het reflecteert,
en hoe sneller de oceanen opwarmen.
Het zeeniveau stijgt, kustbewoners worden bedreigd door overstromingen,
het ecosysteem raakt verstoord,
en we krijgen steeds extremer weer.
Die veranderingen beïnvloeden mens en klimaat op verschillende manieren,
maar we kunnen niet anders dan allemaal het spel meespelen.
Anders dan in Tetris,
kunnen we niet opnieuw beginnen.