Alevli bir çarka zincirlenen, örümceğe dönüştürülen
ya da karaciğeri bir kartal tarafından yenilen insanlar.
Yunan mitolojisi, tanrıları kızdıran ölümlülerin
başına gelen dehşet verici olaylarla doludur.
Fakat bunlardan bir tanesi korkunçluğuyla değil,
rahatsız edici benzerliğiyle hatırlanıyor.
Sisifos, bugün Korint olarak bilinen Efira'nın ilk kralıydı.
Şehrine refah getiren zeki bir yöneticiydi ama aynı zamanda yeğenini baştan çıkaran
ve güç gösterisinde bulunmak için ziyaretçileri öldüren hilekâr bir tirandı.
Kutsal misafirperverlik geleneğini ihlal etmesi tanrıları çok öfkelendirdi.
Ama Sisifos umursamaz bir şekilde kendine güvenmeseydi
belki de cezalandırılmaktan kurtulabilirdi.
Her şey Zeus'un kocaman bir kartal şeklini alarak
su perisi Aegina'yı kaçırmasıyla başladı.
Aegina'nın babası nehir tanrısı Asopos, Efira'ya kadar onların izini sürdü.
Ve orada Sisifos'la karşılaştı.
Sisifos, şehrinin içine bir pınar yapması karşılığında nehir tanrısına
Zeus'un kızı hangi yöne götürdüğünü söyledi.
Zeus buna o kadar çok öfkelendi ki daha fazla sorun çıkarmaması için
ölüm tanrısı Thanatos'a Sisifos'u yeraltı dünyasına zincirlemesini söyledi.
Fakat Sisifos ün salmış kurnazlığı sayesinde bunu da aştı.
Zincirlenmek üzereyken,
Thanatos'a zincirleri nasıl tutması gerektiğini sordu,
hızlıca onu zincirledikten sonra ise canlıların dünyasına geri döndü.
Thanatos bağlıyken kimse ölemiyordu ve her şey kaosa dönüşmüştü.
Artık savaşların eğlenceli olmamasından yakınan savaş tanrısı Ares'in
Thanatos'un zincirlerini çözmesiyle her şey normale döndü.
Sisifos ise hesaplaşma zamanının geldiğini biliyordu.
Ama aklında başka bir hile daha vardı.
Ölmeden önce, karısı Merope'ye vücudunu şehir meydanına atmasını söyledi.
Böylece sonunda Styks Nehri'nin kıyısına vurdu.
Ölüler dünyasına geri döndükten sonra yeraltı kraliçesi Persephone'ye yaklaştı
ve karısının onu uygun bir şekilde gömmeyerek
ona büyük bir saygısızlık etmiş olduğundan yakındı.
Bunun üzerine Persephone, geri dönmesi koşuluyla,
canlıların dünyasına gitmesi ve karısı Merope'yi cezalandırması için izin verdi.
Elbette, Sisifos sözünü tutmayı reddetti.
Böylece, tanrıları kandırarak ikinci kez ölümden kaçmış oluyordu.
Fakat üçüncü bir sefer olmayacaktı.
Haber tanrısı Hermes onu Hades'e geri götürdü.
Sisifos tanrılardan daha zeki olduğunu düşünmüştü.
Ama son gülen Zeus olacaktı.
Sisifos'un cezası basit bir görevdi:
İri bir kayayı bir tepenin doruğuna yuvarlayarak çıkarmak.
Ama tam doruğa ulaştığında, kaya aşağı yuvarlanıyordu
ve Sisifos yeniden başlamak zorunda kalıyordu.
Ve yeniden, yeniden, sonsuza dek.
Tarihçiler Sisifos efsanesinin güneşin doğuşu ve batışıyla ve diğer
doğal döngülerle ilgili antik mitlerden gelmiş olabileceğini düşünüyor.
Fakat boş bir çabayı sonsuza dek sürdürmeye mahkûm edilen birinin
canlı imgesi, insanın durumuyla ilgili bir alegori oluşturmuştur.
Klasik deneme kitabı Sisifos Söyleni'nde
varoluşçu filozof Albert Camus, bu cezayı insanlığın
anlamsız ve kayıtsız bir evrende anlam ve gerçeği
beyhude arayışıyla karşılaştırmıştır.
Camus, kayayı yeniden yuvarlamak için tepeden aşağı inen Sisifos'u,
umutsuzluğa düşmek yerine kaderine meydan okuyan biri olarak görür.
Günlük hayatımızdaki zorluklar da
bazen aynı şekilde yineleyici ve saçma görünse de
onları kendimizin olarak benimseyerek önem ve değer veriyoruz.