Giả sử chúng ta có phân số 9/10,
và mình muốn cộng thêm với 1/6.
Vậy kết quả sẽ bằng bao nhiêu?
Đầu tiên khi nhìn vào đây, chúng ta thấy
ồ, hai phân số này có mẫu số khác nhau
vậy thì để cộng chúng lại không hề đơn giản.
Để cộng hai phân số khác mẫu số, điều ta cần làm
chính là tìm ra một mẫu số chung,
để chuyển hai phân số này thành
hai phân số có cùng mẫu số
Vậy mẫu số chung là gì?
Mộtmẫu số chung sẽ phải là
một số chia hết cho cả 10 và 6
Như vậy số nào chia hết cho cả 10 và 6
Đơn giản nhất là ta sẽ đi tìm số nhỏ nhất chia hết cho 10 và 6
đầu tiên, hãy nhìn vào
mẫu số lớn hơn ở đây, tức là 10, thử xem xem 10 có chia hết cho 6 không nhỉ?
À, 10 không chia hết cho 6. Vậy tiếp đến là 20, 20 có chia hết cho 6 không?
Cũng không luôn. Vậy 30 có chia hết cho 6 không? À Có. 30 chia hết cho 6.
Mình đang xét tới các số chia hết cho 10
và ta đã tìm được số nhỏ nhất chia hết cho 10
mà cũng chia hết cho 6 là số nào? Đó chính là 30.
Vậy mình có thể viết lại cả hai phân số này
thành phân số có mẫu số bằng 30
Vậy 9/10. Mình sẽ viết nó
có mẫu số bằng 30 như thế nào
Mình sẽ nhân mẫu số với 3.
Mình vừa nhân mẫu số với 3.
Vậy nếu để giá trị của phân số không thay đổi
mình cũng phải làm tương tự ở tử số.
Mình phải nhân cái này với 3
bởi vì khi nhân cả tử số và mẫu số
với 3, sẽ không làm thay đổi
giá trị của phân số.
Vậy 9 nhân 3 bằng 27.
9/10 và 27/30
là hai phân số có giá trị bằng nhau
Mình vừa viết lại phân số thứ nhất với mẫu số bằng 30,
bây giờ tới phân số 1/6
Hãy cùng làm tương tự nhé
Vậy 1/6 bằng bao nhiêu phần 30?
Mình khuyến khích bạn dừng video ở đây
và thử suy nghĩ xem nhé
Vậy từ 6 làm thể nào để có được 30
Ta phải nhân với 5.
Vậy nếu ta nhân mẫu số với 5,
ta cũng phải nhân tử số với 5,
vậy 1 nhân 5, 1 nhân 5 bằng 5.
9/10 chính là bằng 27/30,
và 1/6 chính là bằng 5/30.
Giờ ta có thể bắt đầu cộng rồi,
điều này khá dễ dàng rồi đúng không
Chúng ta có 27 phân 30
cộng thêm 5 phần 30
vậy 27/30 + 5/30, nó sẽ bằng
nó sẽ bằng 27 cộng 5,
cộng 5/30,
cộng 5/30, và kết quả
sẽ bằng 32/30.
32 phần 30
và nếu muốn, ta có thể tối giản phân số này.
Ta có nhân tử chung của 30 và 32,
chúng đều chia hết cho 2.
Vậy nếu ta chia cả tử và mẫu cho 2,
tử số 32 chia hai bằng 16,
mẫu số 30 chia hai bằng 15.
Vậy cái này chính là bằng 16/15,
còn nếu muốn viết theo dạng hỗn số, 16 chia 15 được 1
dư 1.
Vậy số này là bằng 1 1/15.
Hãy làm thêm 1 ví dụ khác nhé.
Giả sử ta muốn cộng
1/2 với
11/12, với 11/12.
Hãy tạm dừng video
và xem thử bạn có tự giải ra được không.
Giống như lúc nãy
chúng ta cần tìm một mẫu số chung.
Nếu chúng có mẫu số chung,
ta có thể cộng lại ngay tức thì,
nhưng giờ ta cần tìm mẫu số chung
vì chúng không giống nhau.
Cái ta cần tìm là một bội số,
một bội số chung giữa 2 và 12, và lí tưởng nhất là
bội số chung nhỏ nhất của 2 và 12,
và như ta làm hồi nãy, hãy bắt đầu với số lớn hơn
trong hai số, 12.
Giờ ta có thể nói 12 nhân 1 bằng 12,
vậy ta có thể coi đó là bội số nhỏ nhất của 12.
Và nó có chia hết cho 2 không? Chắc chắn rồi.
12 chia hết cho 2.
Vậy 12 chính là bội số chung nhỏ nhất của 2 và 12,
ta có thể viết hai phân số này
là một số trên 12.
Như vậy thì 1/2 là bao nhiêu trên 12?
Chà để đổi từ 2 tới 12, bạn nhân với 6,
ta cũng nhân tử số với 6.
Giờ ta thấy 1/2, và 6/12, giống y như nhau.
1 làm một nửa của 2, 6 là một nửa của 12.
Giờ ta viết 11/12 là một số trên 12 như thế nào?
Chà, nó đã được viết như vậy rồi,
11/12 đã có 12 ở mẫu số,
ta không cần thay đổi gì nữa.
11/12, giờ ta đã sẵn sàng để làm phép cộng.
Vậy cái này sẽ bằng 6,
cái này sẽ bằng 6 cộng 11,
6 cộng 11 trên 12.
Trên 12. Ta có 6/12 cộng 11/12,
nó sẽ bằng 6 cộng 11 trên 12,
6 cộng 11 và bằng 17/12.
Nếu ta muốn viết theo dạng hỗn số thì,
17 chia 12 được 1
dư 5, vậy nó là 1 5/12.
Hãy làm thêm một ví dụ nữa.
Cái này khá lạ. Được rồi.
Giả sử ta muốn cộng,
Ta muốn cộng 3/4 với,
ta muốn cộng 3/4 với 1/5.
Với 1/5.
Nó sẽ bằng bao nhiêu?
Hãy dừng video lại
và xem bạn có thể giải ra không nhé.
Ta có mẫu số khác nhau ở đây,
và ta cần tìm, ta cần viết lại
để chúng có cùng mẫu số,
vậy ta phải tìm một bội chung,
lí tưởng nhất là bội chung nhỏ nhất.
Vậy bội chung nhỏ nhất của 4 và 5 là gì?
Hãy bắt đầu với số lớn hơn,
và tăng các bội của nó lên
cho tới khi ta có được một số chia hết cho 4.
Vậy 5 không chia hết cho 4.
10 không chia hết cho 4, ta cần quan tâm
xem có chia hết cho 4 không.
15 không chia hết cho 4.
20 chia hết cho 4, thật ra đó chính là 5 nhân 4.
Đó là 20. Vậy ta có thể viết lại
hai phương trình này có mẫu số là 20,
20 là mẫu số.
Ta có thể viết 3/4 là một số trên 20.
Để đi từ 4 tới 20 ở mẫu số,
ta nhân với 5.
Ta cũng làm vậy với tử số.
Ta có 3 nhân 5 bằng 15.
Để đổi từ 4 thành 20, nhân nó với 5.
Vậy mình phải làm tương tự với tử số,
3 nhân 5 bằng 15.
3/4 chính là 15/20.
1/5 ở đây. Nó là bao nhiêu trên 20 nhỉ?
Để đi từ 5 đến 20, bạn phải nhân với 4.
Ta cũng phải làm tương tự với tử số.
Nhân tử số với 4 ta có 4/20.
Vậy giờ thay vì viết 3/4 cộng 1/5,
ta có thể viết là 15/20 cộng 4/20.
Nó sẽ bằng bao nhiêu đây?
Nó sẽ là 15 cộng 4, bằng 19/20.
19/20, vậy là ta xong rồi.