وقتی که یک شخصیت تخیلی نامعروف،
کَری وایت، سالن رقص دبیرستان را برافروخته ترک کرد،
و وحشت را برای شهرش آورد،
او به قدرت دورجابجایی خودش اعتماد داشت،
یک قدرت برای به حرکت درآوردن اشیاء تنها با نیروی ذهن.
درحالی که کَری فقط یک فیلم تخیلی بر اساس کتابی خیالی است،
اعتقاد به دورجابه جایی اصلا تخیلی نیست.
برای قرن ها، بشر ادعا کرده که قدرت
کنترل اشیا تنها با نیروی ذهن را دارد.
شناور بورن، باز کردن درها به صورت اختیاری و خم کردن قاشق
همه مثالهای فریبنده ای هستند.
این اتفاق در ماتریکس هنگامیکه نئو گلوله ها را در هوا ثابت نگه داشت افتاد،
و این یک مهارت است که یودا آن را به T بهبود داده است.
آیا دورجابجایی واقعیست،
یا درست مثل کَری، یودا و نئو تخیلی است؟
برای بررسی، ما نیاز به ارزیابی ادعاهای نیروی جابجایی اشیا با ذهن
از دیدگاه علمی با استفاده از روش علمی داریم.
دورجابجایی قسمتی از نظمی است که فراروانشناسی نامیده میشود،
که در آن محققان درباره پدیده های ذهنی مطالعه می کنند.
فراروانشناسان آنچه را که آنها انجام میدهند وابسته به علم میدانند،
ولی دیگر دانشمندان مخالف هستند.
بیایید با تعداد کمی از نظرهای ابتدایی شروع کنیم.
نظریه شماره یک:
جائیکه بسیاری از حکایتها درباره دورجابه جایی وجود دارد،
هیچ دلیل علمی درباره وجود آن در دست نیست؛
هیچ تحقیقی مطابق با روشهای علمی انجام نشده است
و در شرایط آزمایشگاهی تکرار نشده که نشانگر وجود آن باشد.
در دهه ۱۹۳۰، به اصطلاح پدر فراروانشناسی، ژوزف بنکس راین،
در آزمایشگاه بررسی کرد که آیا مردم میتوانند از دورجابجایی
برای حرکت یک تاس به آن سویی که میخواهند استفاده کنند یا نه.
ولی بعدها، دانشمندان دیگر نتوانستند نتایج او را تکرار کنند،
و از آنجایی که تکرار یک اصل برای اثبات یک نظر است،
آن یک مشکل بود.
گذشته از دانشمندان،
ادعاهای بیشماری مبنی بر توانایی جابجایی اشیا با نیروی ذهن وجود دارد
اما با همه آنها به عنوان حقه بازی برخورد میشود،
یا نمیتوانند در شرایطی که کاملا تحت کنترل نیستند،اجرا شوند،
با این عنوان که آنها زمینه را طوری فراهم میکنند که به نتیجه دلخواه برسند.
امروزه، تعداد فراوانی جایزه نقدی از طرف سازمان های متعدد
برای کسی که واقعی بودن توانایی های ذهنی مثل دورجابجایی را ثابت کند وجود دارد.
ولی این فراوانها بدون تقاضا باقی مانده اند
نظریه شماره دو:
وقتی که دورجابجایی را بررسی کنیم،
هیچ اتفاق نظری درباره این که چه چیزی واقعا در حال سنجش است وجود ندارد.
آیا امواج مغزی قدرتمند یودا مانند در حال مأموریت هستند؟
از آنجایی که کسی موافق نیست، این مشکل است که برای یک تحقیق استاندارد اقدام کنیم،
در همه ی انواع علوم یک چیزی برای
آزمایش اعتبار نظریه ها نیاز است.
نظریه شماره سه:
هدف علم کشف ناشناخته ها است،
و در تاریخ بررسی های علمی،
این حتما اتفاق افتاده است که
کشفیات جدید بر ضد علم ثابت شده حرکت کرده اند،
و حتی کل شاخه های علم را زیرورو کرده اند.
این اکتشافات باید با دقت بیشتری
برای ایستادن در برابر تردیدها اثبات شوند.
در مورد دورجابجایی،
این ایده برخلاف علم ثابت شده در حرکت است،
اما دلایل قوی برای پشتیبانی از آن نداریم.
جهان ما توسط قوانین فیزیک کنترل و توضیح داده میشود،
و یکی از این قوانین میگوید که امواج مغزی نمیتوانند اشیا را کنترل کنند
زیرا آنها نه قوی ، و نه به اندازه کافی اثربخش هستند
تا بر هر چیزی خارج از جمجمه ما اثر بگذارند.
همچنین فیزیک میگوید که تنها نیروهایی که میتوانند بر اشیا از راه دور اثر بگذارند
نیروهای مغناطیسی و جاذبه هستند.
شاید نزدیکترین چیز به دورجابجایی که علم میتواند توضیح دهد
استفاده از فکر برای کنترل یک بازوی رباتیک باشد.
در مغز بیماران سکته مغزی که قادر به حرکت نیستند،
محققان می توانند سیمهای ریزی در ناحیه ای که حرکت را کنترل می کند جای دهند،
و سپس بیمار را برای تمرکز بر حرکت بازوی رباتیک آموزش دهند،
که مثل یک ذهن اضافی عمل می کند، و این جواب میدهد.
این شگفت انگیز است، ولی دورجابجایی نیست.
ذهن بیماران فقط سیال نیست، چیزهای غیرقابل کشف.
آنها امواج مغزی قابل اندازه گیری هستند
که با چند سیم برای یک ربات ترجمه میشوند.
علم میتواند حرکت را اندازه بگیرد، آزمایش کند و توضیح دهد،
و اینگونه ما نشان می دهیم که این نوع از کنترل ذهن واقعی است.
علم جریانی آرام از شواهد انباشته شده ایست
که یا پشتیبان یا بر ضد یک نظر است.
وقتی که ما دلایل را روی هم میگذاریم،
میتوانیم بفهمیم که کدام برج بلندترین است،
و در مورد دورجابجایی، برجی که نشان دهنده ی آن باشد وجود ندارد.
بعضی ها میگویند که این پدیده ی عرفانی با تعریف های موجود از علم جور در نمی اید،
و این درست است.
اما آنوقت دورجابجایی فقط اعتقادی شخصی میشود.
اگر جیزی نتواند به صورت علمی ارزیابی شود،
آنگاه آن نمیتواند به عنوان علمی تلقی شود.
پس نتایج بررسی ما نشان میدهد که
اگرچه ما بخواهیم باور کنیم
که این نیرو واقعاً با ماست،
مسئله دورجابجایی همچنان ضغیف باقی می ماند.
متأسفم نئو، کَری و یودا.
مهارت های شما خیلی اثرگذار هستند، اما درحال حاضر آنها به فیلم ها تعلق دارند.