15 haziran, 2006, sıcak bir yaz günüydü.
Liseden daha yeni mezun olmuştum
ve üniversiteye gitmenin bana sağlıyacağı
onca hazdan dolayı başım göklerdeydi.
Hikayelerin çoğu 'Sıradan bir gün değildi'
şeklinde başlar.
Ancak benim ki öyle başlamadı.
O gün sıradan olmak dışında bir özelliğe sahip değildi.
Güneşin doğuşundan batışına kadar.
Arkadaşlarımla planımı iptal ettim.
En sevdiğim müzeye ailemle gitmemeye karar verdim.
Ve arabamı ellerimle yıkadım.
Tüm bu davranışlar benim için gerçekten norm dışıydı.
Kimbilir ne sebeple, bütün gün evdeydim.
Ve arabamı kuruladıktan hemen sonra
odamdaydım ve pek de bir şey yapmıyordum ve
küçük kız kızkardeşim Allison geldi.
" Jason'ın evinden Maddie'yi alabilir miyiz" diye sordu.
Üstünde hiç düşünmeden evet dedim
ve bir kaç içinde arabayı sürüyordum.
Maddie ve Jason hakkında biraz ön bilgi vereyim.
Jason benim lisede, ikinci sınıfa giden bir öğrenci,
ve benim kız kardeşimin bir arkadaşı olan
lise birdeki Maddie'yle çıkıyor.
Benim kız kardeşim her hangi bir ergen gibi parti vermeye bayılır.
Bu yüzden Jason'ı az çok tanır oldum.
Ve ona ilişkin gözlemlerimden öğrendiğim şey
onun arkadaş grubunun merkezinde yer aldığıydı.
Herkesin ne yapılması gerektiği
konusunda örnek aldığı kişi O.
Hoşlansalar da hoşlanmasalar da.
Aynı zamanda, bazen çok kızdığını
ve asabi biri olduğunu da fark ettim.
Kızkardeşim, 'Maddie'yi alabilir miyiz?' diye sorduğunda
çok çabuk evet demiştim.
Bunun bir kaç nedeni vardı.
İlk neden, bir arkadaşı erkek arkadaşının evinden almak
benim için biraz garip bir davranıştı.
Genellikle, kızkardeşim için kapıdan kapıya şoförlük yapardım.
İkincisi, okulda Maddie ve Jason'ın ilişkilerinde bazı problemler
olduğunu duymuştum
ve bu bir çeşit problem habercisiydi.
üçüncü olarak, kız kardeşim duygularını açıkça gösterirdi,
bu yüzden durumun onu da kaygılandırdığı görmek zor değildi.
Neyse Jason'ın evine geldik,
ve siyah sedanımı caddenin sağ tarafına,
onun evinin karşısına park ettim.
Ve Virginya'nın öğle sonrası sıcak, bulutlu havasına adım attım.
Ve Maddie'nin verandada oturduğunu fark ettim ki,
bu pek de normal değildi.
Normalde kızkardeşimin arkadaşı
telefon mesajı ya da kapı zili sesini duyana kadar içeride beklerdi.
Ancak Maddie avludan karşıya geçti,
ben arkamdaki kapıyı açtım,
Maddie bindi ve kapıyı kapadım.
Şimdi, bu noktada, kabul etmeliyim ki
Jason'ın görünürlerde olmaması
ve herhangi bir olay ya da tartışmanın
olmaması beni gerçekten çok rahatlattı.
Bu yüzden arabaya döndüm kemerimi taktım,
kapıyı kapattım ve eve doğru
3 dönüşlü bir yolda sürmeye başladım.
İlk yol, sola, Jason'ın evinin önüne doğruydu.
Geriye sürmek için vitesi geriye aldım
ve eve doğru baktım
ve evin önünde daha önce olmayan bir figürü fark ettim.
Onu kırmızı, beyaz ve mavi Amerikan bayrağı tişörtünden
anında tanıdım.
Bu Jason'dı.
Ve elinde bir süpürge sapı tutuyor, görünen böyle gibi,
ancak daha dikkatlice bakınca,
göğüs kafesimin içinde kalbim küt küt atmaya başladı,
metal ve tahtanın bir bir av tüfeği olduğunu anladıkca.
Ne olacağı konusunda düşünmeye başladım.
Aklıma gelen ilk düşünce Jason'ın
düşündüğümden daha erkeksi olduğunu kanıtlamaya çalıştığıydı.
Onu yenemeyeceğimi.
Ve ikinci, ama daha ürkütücü,
dışarı çıkıp öfkesini silahla göstereceğiydi.
Ve buna göre hareket ettim.
Arabayı geriye döndürdüm ve arkaya doğru sürdüm.
Durdum ve eve doğru yola çıkmak üzereyim,
geri vitese aldım ve park ettim.
Çak, çak, çak.
Sür, güvenli bir şekilde kaçmak için
ve park, dışarı çıkmak ve
Jason'la aklını başına toplaması amacıyla konuşmak için.
Arabayı sürmeyi tercih ettim, yavaşça ayağımı frenden çektim,
ve arkamda arabanın ileriye doğru hareket ettiğini hissettim.
Herşeyin yolunda olduğunu görmek amacıyla son bir kez dönüp eve göz attım,
ve Jason'ı artık görmüyorum.
Ancak, bel seviyesinde kırmızı, beyaz ve mavi görüyorum
ve Jason'ın şu şekilde eğildiğini fark ediyorum.
Gözlerim aşağıya kaydıkça,
Jason'ın az önce arkasında durduğu kapıyı örten
pembe bir buğu tabakasına benzer bir şey görüyorum.
Az once ne olduğunu anlamlandırmaya çalışıyorum,
ve kendimi, kapı ve üstündeki tavan penceresine saçılı gördüğüm şeyin
Jason'ın beyin dokusu olduğuna inandırmaya çalışıyorum.
Arka koltuktan zayıf bir sesin
"Joey, az once bir şeyler oldu" dediğini duyuyorum,
ve kızların bilmediği bir şeyi bildiğimi fark ediyorum:
Jason biraz önce kendini vurdu.
Düşündüğüm ilk şey kızları buradan uzaklaştırmak.
Arabayı hızlıca sürmeye başladım ve
bir, belki iki yol kesimi boyunca hızlanarak sürdüm.
Arka koltuktan ve yandan hışırtılar duyuyorum,
kızlar paniklemeye başlıyor.
Koltuklarda hışırtılar var, ve çat çat pencereye vuruyorlar,
bu yüzden onları içerde tutmak amacıyla pencereyi kilitliyorum.
Telefonu aldım ve 911'ı aradım.
Santral görevlisi telefona cevap verir ve ben şu sözleri
söylemek zorundayım:
"Az önce bir intihara tanık oldum,"
ve anında arkada, sedanın içinde bir kargaşa kopuyor.
Santrala bilgiyi aktarmaya çalışıyorum,
adres, adım, her nedense doğum günümü,
kız kardeşimin gözleri yaşlarla dolu, solgun bakışlarını yakalıyorum
ve Jason'ın iyi olup olmayacağını soruyor.
Kendimi kaybetmemek için yüzümü çevirmem gerekiyor.
Arabayı çekip dışarı çekiyorum
çünkü içerde bu iki kızın yanında kendimi kaybetmemem mümkün değil.
Biliyorum ki, onları orada ve kapıdan uzakta tutmak için
sakin ve kontröllü kalmalıyım.
Santrala bilgiyi veriyorum ve diyorlar ki,
"Bekleyin, polis hemen gelecek."
Ve sonra klik.
Telefon hattı sessiz. Santral memuru telefonu kapatır.
Ve tek başımayım.
Vista ağaçlıklarının tanıdık mahallinde dikiliyorum,
az önce ne olduğunu bilen tek insan olduğumu bilerek.
Tüm dünya bi haber.
Arkamdan bir araba gidiyor.
Birisi sağımda çimleri biçiyor,
ve solumda küçük çocukların oyun seslerini duyuyorum.
Dünyanın geri kalanı için her şey normal.
Ama diğerlerinden başka bir evrende çıkmazdayım.
Filmlerde bu tür bir şey olduğunda,
ekran karanlığa gömülür ve derinden ürkütücü bir müzik gelir.
Ama bu hiç öyle değil.
Korkuyordum,
ve bu konuda hiç bir şey yapamıyordum.
Şimdi, bu hikayeyi size anlatıyorum, çünkü;
bu gün size travma yaşamanın nasıl bir şey olduğunu anlatmak istiyorum.
Üzgünüm.
Tüm ebeveynlerin bildiği gibi gerçek bir ebeveynlik kitabı yok.
Bir sonraki adımda ne yapacağını söyleyen hiç bir kitap yok.
Hatta ebeveynlik üzerine bir kitap olsaydı bile,
"Çocuğunuz silahlı bir intihara tanık olduğunda ne yapmalı?"
başlıklı bir bölümün olacağına dair ciddi şüphelerim var.
Bu yüzden ebeveynlerim düşünebildikleri en iyi şeyi yaptılar
ve beni ve kızkardeşimi hemen
ertesi gün şehirdeki bir terapistle konuşmaya götürdüler.
Ve o yaz başka oturumlar ayarladık,
ve yaz boyunca, terapiste
ne olduğu, ne hissettiğimiz gibi şeyleri anlattık.
Ve bu kesinlikle yardımcı oldu, ama asıl ihtiyacım olan yerde,
benim ruhumda, bir anlamı varsa, işe yaramadı.
İnsanların düşünceleri, eylemleri ve kelimelerini nasıl edindiklerini
bilmek gerçekten ilgimi çekiyor.
Ve kendimi de aynı analize dahil ediyorum.
Yaz boyunca, bu istilacı düşüncelerle meşguldüm,
ve eriştiğim kanı: rol yapıyordum.
İyiydim ve ekstra ilgiye ihtiyacım yoktu.
pek çok insanın bunu yaşadığını düşünüyorum.
Kendi kendime dedim ki:
"Bu olay geride kaldı Joey; aş bunları ve kurtul."
Böylece sonbaharda,burada, Behrend'de okula başladım,
ve görünürde herşey normal.
Ancak bana herşeyin normal olmadığını gösteren
küçük şeyler vardı.
Mesela, yurttaki odamda ya da sınıftayken,
çocukları gülererek koridordan inerken duyardım,
ve anında, ağladıklarını düşünürdüm.
Histerik bir kahkaha ile histerik bir ağlama sesinin
bu kadar benzer olması gerçekten büyüleyici.
Olayları kafamda yeniden canlandırken
1000 yard ötede bir yerlere gözlerim takılıp dona kalır ve
hareket eden bir şey yada omuzuma dokunan birine karşı korkuya kapılırdım.
Ve nihayet,
Geceleri ağlayarak uyurdum,
kızgın ya da hüzün ağlaması değil,
öylece, yüzümden yaşlar dökülerek duvara bakardım.
Birazcık inek biriyim
ve bana ne olduğunu araştırmaya başladım.
Ve beynin, beyin yolakları boyunca yüklü parçaçıkların
değiş tokuşu aracılığıyla
konuştuğunu öğrendim.
Ve bu yolaklar daha çok kullanıldığında,
beynin işi daha kolaylaşır.
Pek çok insan "savaş ya da kaç"'ı ya da ne hakkında olduğunu duymuştur bile.
Bu vucüdunuzun tehlikede hissetiğinde ortaya çıkan bir içgüdü.
Amigdalanız -ki beynin en eski parçasıdır, kontrolü ele alır
ve beyninize ve vucüdnuza ne yapmanız gerektiğini söyler.
Eğer karşınızda bir kaplan varsa,
"Şimdi ne yapacağım? diye
düşünmenin size bir faydası dokunmayacaktır.
Oo, Kaplan şimdi ne yapacak?"
Bir kaplanla dövüşürsen ya da gerçekten çok hızlı kaçarsan
uzun bir yaşam için bu çok daha yararlı olacaktır.
Bu yüzden amigdalanın tetiklediği de işte tam budur.
Benim beynim de hüzünlü ya da korkunç bir durumda
doğru davranışın benim amigdalamın
15 haziranda yaptığının olduğunu düşündü
-ki bu aslında mantıklı;
sadece beni korumaya çalışıyordu.
Ancak gerçekte neden olduğu şey
daha once hiç hissetmediğim bir duygu seliydi.
Bütün bunlara rağmen, kendi kendime sadece
"Joey, daha birinci sınıftasın" diyordum.
"Sadece dönemin yükünün gittikçe artması seni kaygılandırıyor
ve evi özledin."
Filmde her şeyin ters gitmeye başladığı bir yer vardır ya hani,
işte bu o bölüm.
Ve herşeyin gerçekten iyiye gitmediği o bölüm
benim rüyalarımdı.
Kabus görmeden uyumamakta zorlanıyordum
ve sonunda uyur gezerliğe başladım.
Ve bir gece uykumda yürümeye başladım,
yurt odamdan çıktım, binayı terk ettim
ve kendimi kampüsten 8 mil uzakta buldum,
Gökkuşağı parmak arası plastik terlikle.
(Gülme sesleri)
Sonunda, polis tarafından
yolunu kaybetmiş ve şaşkın bir halde bulundum.
Ve ilk düşündükleri:
"Kardeş, bu üniversite birinci sınıf öğrencisi
kesinlikle içkiyi kaldıramıyor." şeklindeydi.
Böylece beni hastaneye götürdüler ve ailemi çağırdılar
ve eni sonu herkes sarhoş ya da madde etkisi altında olmadığımı,
ama TSSB krizi geçirdiğimi anladı.
Bu uyur gezerlik olayı benim için
ve ailem için yardım almam gerektiği konusunda bir uyarıydı
ve iyi değildim.
Babam emekli bir deniz subayı olduğu için
askeri zümreyle bağlantılarımız vardı.
EMDR olarak bilinen
duyarsızlaştırma ve göz hareketleriyle duyarsızlaştırma metoduna yönlendirildik.
Ve bu beynmizin travmayla başa çıkmasının bir yolu.
Böylece okuldan Virginya'daki eve gitmek için 3 haftalık bir izin aldım
ve EMDR terapisine başladım.
İlk oturum bir buçuk saatti ve
therapist herşeyin bilimini özetledi ki yine ilgimi çekiyordu.
Bana EMDR'nin hızlı göz hareketlerinin yer aldığı REM uykusuna
ilişkin çalışmalara dayalı olduğunu söyledi.
Ve REM uykusu sırasında olan, en azından theoriye gore,
gözlerin hızlı ve random bir şekilde saga sola hareket ediyorsunuz ve
günün tüm bilgilerini dosyalıyorsunuz.
Mesela, iş yerinde stresli bir gün geçirdiyseniz
rüyalarınız bir şekilde bununlu ilişkili olabilir.
REM uykusu neredeyse olanın görselleştirilmesi ve
bunlar rüya olarak karşınıza çıkar.
Rüyamda benim başıma gelen;
15 haziranda yaşadığım şeyi
başka bir açıdan yeniden yaşamaktaydım.
REM uykusu sırasında beynin her şeyi uzun sureli bellekten
kısa sureli belleğe taşır.
Ve bir anlamda ne olduğunu okur, etiketler ve dosyalanması için gönderir.
Rüyalarda her zaman aynen karşınıza çıkmaz.
Rüyalarımda olan şey olanın tekrar, tekrar ve tekrar gözden geçirilmesiydi
çünkü beynim bunu dosyalayamıyordu.
Tekrar tekrar yeniden dosyalamaya çalışıp duruyordu.
Ama bir türlü başaramıyordu.
Tipik bir EMDR oturumunda
terapist parmaklarını yüzünden 15 ila 30 cm kadar uzakta tutacak
ve sol periferikten sağ periferiğe doğru, one arkaya vuracaktır.
ve buna çift yönlü uyarım adını veriyorlar
çünkü bu beyninin iki yarımküresini de uyarmaktadır.
Bana geriye haziran 15'e, Sedan'ın içine dönmemi
ve ne olduğunu ve ne hissettiğimi O'na söylememi isterdi.
Ve mutsuz olduğum ya da gerçekten ne olduğunu anlamadığım ya da
kızgın olduğum kısma geldiğimde
bir yada iki cümle söyleyip
alnıma vuruyordu.
ve bu düşünceyi bir anlamda
zihnime yerleştiriyordum.
Haziranın 15'ine yönelik iki problemim vardı.
Birincisi kızların gördükleri konusunda kendimi sorumlu hissediyordum.
Hatırlarsanız sola dönmüştüm,
ancak eve doğrudan giden bir yol var.
Ve sola döndüğüm için kızların olayı gördüğünü,
görme nedenlerinin bu olduğunu düşündüm.
Görme nedenleri bendim.
Eğer doğruca eve sürseydim, onlara bir şey olmayacaktı.
İkincisi 'sanki Jason'a yardım edebilirdim gibi' diye düşünüyordum.
Ne yapabilirdim bilmiyorum,
ancak onun için daha iyi bir şeyler yapmış olmayı dilerdim.
EMDR'nin fark etmemeye yardımcı olduğu şey yapabileceğim
hiç bir şeyin olmadığıydı,
ve olay tam da olacağı gibi gerçekleşti.
Geleneksel konuşma terapilerinde
"iyiyim, benim hatam değildi, sorun yok." diyebilirsiniz.
Ama yalan söyleyebilirsiniz:
terapisti kandırabilirsiniz, kendinizi kandırabilirsiniz.
EMDR'nin yaptığı
sizi söylediğiniz ya da düşündüğünüz şeye gerçekten inanmaya zorlar.
Bunu göstermenin bir yolu
EMDR hakkında araştırma yaparken
yeniden işleme sırasında
insanların durup duruken ağlamaya başladığını öğrendim.
Ve düşündüm ki, "Hayır, hayır,
bu benim başıma gelmez."
Ama başıma geldi.
(Kahkaha sesi)
Orada oturup öne arkaya kaydırıyoruz,
ve ben birden kontrolsüzce ağlamaya başlıyorum.
Sanki birisi şampanya şişesini
alıp tıpasını açtı ve
15 Haziran'dan beri içimde biriktirdiğim ne varsa
nihayet şimdi dışarı taşıyordu.
Şansıma, sadece 2 EMDR oturumu
benim için yeterli oldu.
Bunun nedenlerinden birisi
daha önce bahsettiğim
sinirsel yolaklar.
Ve bunlar kullanıldıkça beynin işinin kolaylaştığı.
Benm beynimin içinde, travma sadece ormanın içinden beynimin
takip edebileceği bir yol oluşturmaya vakit bulabildi.
Diğer travma kurbanlarında, savaşta bulunanlar
ya da kötü muameleye maruz kalınan ilişkiye sahip insanlar gibi,
geniş yollar kurulmuş olabilir.
Benim durumumda tek yapmamız gereken, bir tırmık alıp
yaprakları temizlemekti
ve beynim orada olduğunu unutacaktı.
Ancak başka biri için
bir kaya matkabı alıp ağaçları dikip büyümesini beklemeniz gerekebilir
ve bu zaman alır.
EMDR'ye ilişkin bir kaç küçük istatistik sunayım;
benim sadece bir afiş çocuğu
olmadığımı göstermek için.
Ortalama altı 50 dakikalık oturumdan sonra,
tek bir travma kurbanlarının %100'ü
ve çoklu travma kurbanlarının %77'i
SSTB belirtilerinden hiç birine sahip değildiler.
EMDR travma ve beynimizin ona karşı tepkisi hakkında
bilgi edinmemesi sağlayan yollardan biri.
Ve 5, 10 ya da 20 yıl sonra,
bilimin bize ne sunacağını kim bilebilir.
Bildiğim şey şu ki,
bu olay başıma gelmeden önce,
travmanın sadece üstesinden gelmen
gereken bir şey olduğunu düşündüm.
kabul et ve yaşamına devam et.
Ancak, artık farkına vardığım şey
bir şeyin gerçekten üstesinden gelmek istiyorsak birbirimize yardım etmeliyiz.
Aylar boyunca, bunun neden olduğunu öğrenmek istedim.
Jason neden kendi canına kıydı?
Neden bu iki kızın başına geldi?
Ve öğrendiğim şey yaşamdaki bazı olaylar
berbat bir film gibi,
hani son sahnesi cevap sunmak yerine daha çok soruyla biter.
Ve bu cevapları istiyor muyuz?
Ancak, o cevapları asla alamayacağımızı bilsek bile
huzuru bulabiliriz.
Umarım, travmaya eskisinden farklı bir şekilde bakıyorsunuzdur,
ve çevremizdeki dünyayı beynimizin nasıl işlediğine ilişkin daha iyi
bir anlayışa sahipsinizdir.
Ve unutmayınız ki bazen yardıma ihtiyaç duyarız.
Teşekkür ederim.
(Alkış)