Hải quân Hoa Kỳ đang gặp phải tình trạng trì trệ và hàng loạt dự án thất bại,
trong khi Trung Quốc hiện đang sở hữu lực lượng hải quân lớn nhất thế giới.
Liệu ông Trump có thể xoay chuyển tình thế và đưa sức mạnh hải quân Mỹ trở lại thời hoàng kim?
Chào mừng đến với Hoa Kỳ Chưa Tiết Lộ. Tôi là Chris Chappell.
Tôi đã cảnh báo suốt nhiều năm rằng Hải quân Hoa Kỳ đang ở trong tình trạng nguy kịch nghiêm trọng.
Nó giống như việc chứng kiến một con tàu đang từ từ chìm xuống,
chỉ khác là vì đây là hải quân, nên không phải giống như vậy, mà chính là đang như vậy.
Hải quân cần phải chấn chỉnh lại hoạt động của mình,
đặc biệt là khi Trung Quốc đang không ngừng gia tăng sức mạnh hải quân.
Theo một báo cáo bị rò rỉ vào năm 2023 của Hải quân Hoa Kỳ,
“Năng lực đóng tàu của Trung Quốc cao hơn Hoa Kỳ gấp 232 lần”.
Nói cách khác, Trung Quốc có thể đóng tàu nhiều hơn rất nhiều so với Hoa Kỳ.
Bạn có thể nghĩ: “Ừ thì số lượng nhiều,
nhưng chất lượng thì sao?”
Trước tiên, số lượng cũng là một dạng chất lượng.
Và như bạn sẽ thấy ngay sau đây,
chất lượng tàu chiến Mỹ hiện nay cũng không còn tốt như trước.
Hiện tại, Trung Quốc có 370 tàu,
trong khi Hoa Kỳ chỉ có 296.
Và con số đó đang tiếp tục giảm.
Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục phát triển.
Trong 5 năm tới, Trung Quốc sẽ có 425 tàu,
vượt xa số lượng tàu của Mỹ.
Quy mô của vấn đề này vừa được phơi bày nhờ báo cáo mới
của Văn phòng Kiểm toán Chính phủ (GAO):
“Đóng tàu hải quân Hoa Kỳ liên tục vượt ngân sách và bị trì hoãn.”
Ồ. Nghe không có vẻ gì tốt đẹp cả.
Đặc biệt là khi nguy cơ xảy ra chiến tranh với Trung Quốc đang dần hiện ra.
Báo cáo cho biết: “Mặc dù đã gần như tăng gấp đôi ngân sách đóng tàu
trong hai thập kỷ qua, Hải quân Hoa Kỳ vẫn không tăng được số lượng tàu.”
Chi tiêu nhiều hơn nhưng lại nhận được ít hơn?
Ai đang điều hành Hải quân vậy? Tiểu bang California à?
Có vài lý do dẫn đến tình trạng này.
Thứ nhất, một số nhà máy đóng tàu không có đủ không gian để hoàn thành yêu cầu của Hải quân đúng hạn.
Một số khác thì có cơ sở hạ tầng quá cũ kỹ,
gây ra trì hoãn trong việc đóng và sửa tàu.
Nó giống như bạn yêu cầu ai đó làm cho bạn một chiếc bánh Black Forest lớn nhất thế giới,
nhưng họ chỉ có một chiếc lò nướng mini từ năm 1963.
Còn một lý do nữa là các nhà đóng tàu không có đủ nhân lực
để đáp ứng yêu cầu của Hải quân.
Ngạc nhiên thay, đây không phải là một nghề hấp dẫn về thu nhập.
Và ngay cả những công nhân
đã làm trong ngành thì phần lớn cũng không có đủ kinh nghiệm.
Do đó, việc duy trì những gì Hoa Kỳ đang có đã tốn kém và mất thời gian,
chứ chưa nói đến chuyện đóng thêm tàu để đối phó với Trung Quốc.
Vì, như bạn thấy đấy, đóng tàu là việc rất khó khăn
ngay cả khi đó không phải là tàu trong chai thủy tinh.
Vì thế, dù đã đổ hàng tỷ đô la đầu tư để tăng sản lượng tàu,
Hoa Kỳ vẫn thiếu nhà máy và nhân lực.
Và đó là vì, theo báo cáo mới,
Hải quân Hoa Kỳ và Văn phòng Bộ trưởng Quốc phòng
không “phối hợp đầy đủ các khoản đầu tư vào việc
đóng tàu để tránh chi tiêu trùng lặp hoặc lãng phí.”
Vấn đề nằm ở sự thiếu giao tiếp.
Họ cần quản lý ngân sách, hay là đi tư vấn tâm lý cặp đôi đây?
Một vấn đề khác là Hải quân thậm chí còn chưa đặt ra mục tiêu cụ thể
hay các chỉ số đo lường hiệu quả sử dụng ngân sách.
Thật không may, việc giao tiếp kém lại được xem như là đặc điểm, chứ không phải lỗi.
Một lỗi cực kỳ đắt đỏ, ngây thơ, và thiếu kỹ năng giao tiếp.
Lãnh đạo Hải quân còn không khuyến khích sử dụng các công cụ kiểm soát chất lượng
như phạt tiền nếu nhà thầu giao trễ hoặc chất lượng kém.
Nói cách khác, nếu họ làm hỏng việc, họ vẫn nhận được tiền. Bạn sẽ không quản lý tiền của mình như vậy. Nhưng chính phủ thì lại đang làm điều đó với tiền của bạn. Thậm chí, Hải quân còn cắt giảm gần 50% số lần kiểm tra, chỉ để duy trì “mối quan hệ làm việc tốt” với các nhà thầu. Giống như bạn thuê ai đó sửa lại phòng tắm, họ làm lại hệ thống ống nước khiến phân từ bể phốt phun ra từ vòi sen, rồi bạn nói: “Làm tốt lắm!” vì muốn họ tiếp tục làm những dự án khác cho bạn trong tương lai. Tệ hơn nữa, Hải quân thậm chí không có chiến lược để quản lý cơ sở công nghiệp đóng tàu của Mỹ — tức là toàn bộ hệ thống xưởng đóng tàu, nhà cung ứng, công nhân và cơ sở hạ tầng hỗ trợ việc đóng mới và bảo trì tàu. Bài hát chủ đề của Hải quân nên được đổi từ “In the Navy” thành “Living on a Prayer”. Và Hải quân Mỹ đang gửi quá nhiều thông điệp mâu thuẫn đến các xưởng đóng tàu, khiến họ không biết điều gì sẽ xảy ra từ năm này sang năm khác. “Kế hoạch của Hải quân về việc đóng mới và sửa chữa tàu thay đổi theo từng năm.” Nó giống như bạn yêu cầu ai đó làm cho bạn chiếc bánh Black Forest lớn nhất thế giới, nhưng họ chỉ có một chiếc lò nướng mini... từ năm 1963. Rồi khi họ mới làm được nửa chừng, bạn lại bảo: “Thôi, tôi đổi ý rồi. Giờ tôi muốn một món bò Wellington.”