Chúng ta đang sống trong một đất nước dùng thuốc
những bác sỹ như tôi sẽ kê 4.5 tỷ đơn
trong năm nay, tính riêng ở Hoa Kỳ.
Nghĩa là cứ mỗi đàn ông, phụ nữ hay trẻ nhỏ được kê 15 đơn
Và hầu hết chúng ta,
đều có trải nghiệm dùng thuốc như là thường lẫn lộn lượng thuốc,
hướng dẫn sử dụng, tác dụng phụ, một cỡ thuốc cho mọi liều dùng,
mà thường nhất là không tuân theo hướng dẫn sử dụng.
Nên dẫn đến sự lãng phí kinh khủng,
tiêu tốn thời gian, tiền bạc và sức khoẻ.
Và trong thời đại định hướng dữ liệu, kết nối, phát triển theo cấp số nhân,
tôi nghĩ ta có thể và phải làm tốt hơn.
Vậy hãy thử tìm hiểu sâu về những thử thách chúng ta đang có
và vài ứng phó khả dĩ.
Hãy bắt đầu với sự thật
là nhiều loại thuốc không hiệu quả cho bệnh nhân được kê đơn
Top 10 loại thuốc tăng trưởng ở Hoa Kỳ trong năm nay,
chúng chỉ có tác dụng cho một phần tư tới một phần 23 người dùng.
Nếu bạn trong nhóm có hiệu quả thì tốt nhưng những người khác thì sao?
Và thuốc, tệ thay, đôi khi chúng không hiệu quả,
có thể vẫn gây ra tác dụng phụ
Một phần tư chúng ta -- uống aspirin *thuốc giảm đau, hạ sốt
để giảm nguy cơ bệnh mạch vành,
thường kháng aspirin mà không biết.
Và cũng có cùng nguy cơ xuất huyết đường tiêu hoá trong
làm chết hàng ngàn người mỗi năm.
Đây là những phản ứng đối lập của thuốc
Qua một số ước tính, nó là nguyên nhân thứ tư dẫn đến cái chết,
tại Hoa Kỳ
Ông tôi đã qua đời,
sau chỉ một liều kháng sinh gây ra thận hư.
Giờ đây, tác dụng đối lập và tác dụng phụ của thuốc
thường gắn với thách thức trong kê liều
Tôi được đào tạo về Nhi khoa (cho trẻ em) và nội khoa (cho người lớn)
vì thế có đêm tôi trực NICU *Phòng chăm sóc tích cực
cẩn trọng liều dùng tới từng phần nhỏ milligram,
trong đơn thuốc cho trẻ NICU.
Đêm tiếp -- tôi trực phòng cấp cứu,
chữa trị cho một người nặng 181.4 kg hay cho một bệnh nhân ngoại trú suy kiệt
mà thông thường sẽ được kê cùng liều thuốc
theo sách vở.
Nghĩa là thường thì liều sẽ bị thấp cho bệnh nhân đầu tiên,
và quá cao cho bệnh nhân thứ hai.
Và ngoài tuổi tác và cân nặng,
chúng ta có xu hướng ngó lơ khác biệt về giới tính và chủng tộc khi kê liều,
Giờ đây, hơn thế này, chúng tôi biết chúng tôi có một thử thách lớn
với sự không hợp tác hoặc kém tuân thủ điều trị.
Nhiều người cần uống thuốc
nhưng lại không uống hoặc uống không đúng
Các bạn biết đó, 40% người trưởng thành ở Hoa Kỳ trên 65 tuổi
hiện có từ năm đơn thuốc trở lên
Có khi có 15 đơn trở lên.
Chỉ cần tăng sự tuân thủ chút thôi có thể tiết kiện tiền và cứu mạng đáng kể.
Vì vậy, khi chúng ta nghĩ về tương lai
bạn nên nghĩ hiện tại chúng ta đang ở đâu,
chúng ta thường nghe về thuốc nhắm đích, thuốc cá nhân hoá, thuốc thông minh,
vạn vật kết nối Internet, liệu pháp gene, trí tuệ nhân tạo,
là ta đã tiến đến kỷ nguyên y học chuẩn xác.
Nhưng thực tế, chúng ta vẫn trong thời đại
của y học kinh nghiệm, y học thử nghiệm lâm sàng.
Tôi nghĩ chúng ta có thể làm tốt hơn.
Nếu ta có thể hình dung lại cách dùng thuốc dễ hơn thì sao?
Để dùng đúng liều và kết hợp thuốc phù hợp cho bạn?
Nếu ta có thể vượt qua ranh giới
của máy cắt thuốc và máy fax
tới kỷ nguyên kết quả tốt hơn, chi phí thấp hơn
cứu được mạng và tiết kiệm không gian trong tủ thuốc của ban?
Ồ, tôi nghĩ giải quyết phần nào mọi vấn đề mới nổi
là chúng ta có thể đo đạc và kết nối thông tin chăm sóc sức khoẻ.
Ngày nay, chúng ta chủ yếu khi có bệnh mới chữa trị,
thông tin mờ tịt không thông suốt.
Chúng ta có tiềm năng tiến đến chăm sóc sức khoẻ chủ động,
liên tục và tức thời.
Và phần nào bắt đầu với tự lượng giá sức khoẻ,
ngày nay chúng ta có thể đo được nhiều hành vi và sinh lý của mình,
thường lắp trong các thiết bị đo và điện thoại,
đó là khởi đầu để kết nối ta với bác sĩ và tư vấn viên sức khoẻ,
để họ có thể đưa ra những dự phòng, chuẩn đoán và điều trị tối ưu hơn
Khi chúng ta làm vậy, chúng ta có thể làm những điều thú vị,
Lấy ví dụ như bệnh cao huyết áp,
đứng thứ nhất trong yếu tố nguy cơ gây chết sớm và bệnh tật toàn thế giới.
Xấp xỉ một nửa người lớn ở Hoa Kỳ bị cao huyết áp
Chưa đến một nửa số đó kiểm soát tốt bệnh
Điều đó là hiển nhiên vì cần đến hai hoặc ba loại thuốc khác nhau.
Thật khó để tuân thủ và điều chỉnh liều thuốc huyết áp của bạn.
Có 500 cái chết có thể phòng ngừa vì không kiểm soát tốt cao huyết áp
ở Hoa Kỳ, mỗi ngày.
Nhưng giờ đây ta đang ở kỷ nguyên của máy đo huyết áp được kết nối --
FDA (cục quản lý dược Hoa Kỳ) vừa cấp phép máy đo huyết áp
có thể đưa vào đồng hồ
Đây là mẫu máy đo huyết áp sóng siêu âm không cần quấn vào bắp tay
nó có thể liên tục stream huyết áp của bạn.
Vì vậy, trong tương lai, tôi có thể
thay vì đo huyết áp từng thởi điểm trong bệnh viện,
thì bác sĩ có thể theo dõi số đo và xu hướng tức thời của nó
để có thể điều chỉnh khi cần.
nhờ sự trợ giúp của thuật toán định liều huyết áp
hoặc sử dụng thiết bị kết nối Internet.
Công nghệ giờ còn có thể tiên tiến hơn.
Đồng hồ thông minh của tôi còn có cả chip EKG (đo điện tim) bên trong,
thứ có thể được xử lý bằng trí thông minh nhân tạo.
Tôi đang đeo một miếng dán cỡ cái băng cá nhân
nó có thể stream trực tiếp dấu hiệu sống của tôi lúc này.
Hãy xem nhé.
Chúng thực ra hơi có vấn đề lúc này
(Cười)
Giờ thì dấu hiệu sống theo thời gian thực của tôi
không chỉ cho tôi hay nhóm nghiên cứu y học của tôi,
nó có thể là dữ liệu hồi cứu của tôi,
dùng để chỉnh liều và thuốc cho tương lai.
Thậm chí cân nặng của tôi có thể được đo rất kỹ.
Cân nặng, hình thể của tôi, khối lượng cơ thể, lượng mỡ,
lượng cơ cần có là bao nhiêu,
và dùng để tối ưu những dự phòng hay liệu pháp tương lai.
Và không chỉ là những am hiểu về công nghệ,
Giờ đây, những kỹ sư của MIT đã biến đổi wifi
để chúng ta kết nối và thu thập dấu hiệu sống liên tục
từ nhẫn và nệm thông minh được kết nối,
chúng ta có thể chia sẻ dữ liệu số này, hình ảnh giải phẫu số hoá
và thậm chí có thể thu thập từ đám đông, để chia sẻ thông tin sức khoẻ
như ta chia sẻ trên Google Maps khi lái xe,
để nâng cao hiểu biết về sức khoẻ toàn cầu thay cho kinh nghiệm lái xe.
Thật là tuyệt.
Chúng ta giờ có khả năng thu thập thông tin
Thì liệu phòng xét nghiệm từ các trung tâm
chuyển đến từng nhà, điện thoại hay thậm chí trong cơ thể bạn
để đo nồng độ thuốc hay những biến đổi khác thì ra sao?
Và dĩ nhiên, ta đang sống trong thời đại công nghệ gene
Nên tôi đã giải mã trình tự gene mình, ít hơn 1000 đô-la
Để tôi bắt đầu có thể hiểu được dược động học của tôi
nghĩa là những tác động của gene tới liều dùng của thuốc
hay là kết hợp các loại thuốc với nhau
Hãy tưởng tượng nếu bạn là bác sĩ hay dược sĩ
có những thông tin tổng hợp này cho công việc của mình
cộng với trí thông minh nhân tạo - AI hay tôi thích gọi là IA --
sự cải thiện thông minh,
để nâng cấp thông tin,
để hiểu rõ và cải tiến hơn nữa 18.000 loại thuốc,
để kê đúng liều và kết hợp đúng thuốc cho bạn.
Tuyệt quá, nếu mà giờ ta có thể, tối ưu thuốc và liều dùng,
nhưng vấn đề là, ta vẫn đang sử dụng công nghệ đáng kinh ngạc này
để theo dõi liều dùng.
Và tất nhiên, những công nghệ này phát triển,
thành những máy phát thuốc được kết nối, app nhắc nhở,
lọ thuốc thông minh có thể gửi tin hay tweet cho bạn hay mẹ
nếu bạn không chịu uống thuốc,
Pillpack được phân phối bởi Amazon,
nên ta được đưa thuốc ngay đúng ngày, vận chuyển bằng drone.
Vì thế, những điều này là khả thi ngày nay
nhưng ta vẫn phải uống nhiều thuốc.
Nếu ta có thể làm nó đơn giản hơn thì sao?
Tôi nghĩ một trong những cách tốt hơn là dùng liều tổng hợp
Một liều tổng hợp là tổng hợp nhiều loại thuốc trong một liều.
Ngày nay chúng đã phổ biến, như thuốc cảm cúm không kê đơn.
Và đã có những nghiên cứu liều dự phòng tổng hợp thành công,
kết hợp giảm cholesterol (statins), huyết áp, aspirin,
trong một nghiên cứu ngẫu nhiên vừa công bố
làm giảm yếu tố nguy cơ đáng kể so với giả dược.
Nhưng những thuốc này không cá nhân hoá, tức chúng không tối ưu hoá cho cá thể
Nếu có thể tối ưu thuốc tổng hợp cá nhân hoá thì sao?
nó được hình thành trên nền tảng là bạn, phù hợp với bạn
thậm chí mỗi ngày.
Vâng, chúng ta đang trong kỷ nguyên in 3D, bạn có thể in niềng răng,
tai nghe trợ thính, dụng cụ chỉnh hình
thậm chí tôi còn scan và in một cái quần bò vừa vặn với mình.
Những điều này làm tôi nghĩ
nếu chúng ra có thể in 3D thuốc tổng hợp cá thể hoá thì sao ta?
Ví dụ, thay vì uống lần sáu viên,
mình tổng hợp thành một viên.
Vừa dễ uống, lại nâng cao tinh thần tuân thủ điều trị
và có tiềm năng kết hợp cả chất bổ
như là Vitamin D hay CoQ10 vậy.
Với sự giúp đỡ, tôi gọi những thứ này là "IntelliMed", Dược thông minh --
và với sự giúp đỡ của đội kỹ sư IntelliMed
Chúng tôi đã tạo nên nguyên bản máy in thuốc IntelliMed
Đây là cách nó vận hành:
thay vì nguyên viên, chúng ta có những viên thuốc cỡ micromét,
mỗi viên nặng vài miligam,
được phân loại và lựa chọn dựa trên liều lượng và sự kết hợp
cần cho mỗi cá nhân
Và tất nhiên, đây là liều và kết hợp thuốc
bạn có thể uống cùng nhau được, cục FDA cũng thông qua.
Chúng ta có thể thay đổi dược động học
bởi sắp xếp lớp các thành phần khác nhau trong viên thuốc micro.
Và khi in,
ta in được thuốc kết hợp bạn cần
cho mỗi ngày bất kỳ.
Và ta lại bắt đầu với thuốc generic cho những vấn đề phổ thông nhất
Có khoảng 90% thuốc được kê ngày nay là thuốc generic giá rẻ
và mỗi lần chúng ta in thuốc, ta có thể thêm vào vài thứ hay ho hấp dẫn.
Ta có thể in tên bệnh nhân,
hạn dùng, ngày trong tuần uống, mã QR.
Ta có thể in thuốc liều giảm dần cho bệnh nhân cần giảm từ từ steroid
hoặc giảm dần thuốc giảm đau.
Vậy, đây thực sự là hình ảnh nguyên mẫu máy in thuốc IntelliMed của chúng tôi
Hãy nhìn lên đây.
Nó có khoảng 16 xi-lanh khác nhau
mỗi cái chứa mỗi loại thuốc micro,
Giờ bạn có thể điều chỉnh trên phần mềm liều lượng cá nhân.
Và khi tôi làm xong, một cánh tay robot sẽ chỉnh lại
chiều cao của những nang thuốc này và giải phóng thuốc micro.
Giờ tôi có thể --
Quá trình tự động sẽ xoay và tuần tự,
để chắc chắn thuốc micro được nạp.
Và khi tôi bấm nút in,
những viên này sẽ rơi xuống thông qua thiết bị
Giờ tôi lấy viên thuốc tổng hợp cá nhân hoá cho tôi ra,
với liều lượng và thành phần hợp cho tôi.
và chúng ta có thể thấy, nếu nhìn sau những thanh này,
có thể thấy toàn bộ quá trình, ta có thể thấy xi-lanh thuốc được chọn,
thuốc rơi xuống từ những xi-lanh khác nhau,
và được tổng hợp thành một viên nang đơn.
Giờ, tuyệt quá.
Tôi có thể in thuốc trên nền tảng của tôi,
thay vì uống một lần sáu viên,
Giờ tôi chỉ cần một liều duy nhất.
Đồng hồ thông minh của tôi thì đang đo huyết áp.
Tôi cần điều chỉnh thuốc huyết áp của mình
nhìn nồng độ coumadin, thấy máu tôi loãng quá,
nên tôi giảm liều thuốc coumadin, thuốc chống đông máu.
Nó có thể thay đổi phù hợp từng ngày một cách thông minh,
đã được bác sĩ hay chuyên gia tim mạch của tôi lập trình
Và bạn có thể tưởng tượng những máy in lớn hơn, nhanh hơn thế này
có thể đặt ở góc nhà thuốc,
trong phòng bác sĩ, phòng khám khu dân cư,
Nhưng nó có thể tháo ghép thành những phần nhỏ, có thể đặt ở nhà bạn,
để tổng hợp thành những kiện thế này chuyển đi bằng drone được.
Có thể in thuốc tổng hợp cá nhân,
mỗi sáng tại gian bếp hay ngăn chứa đồ nhà tắm
Và tôi nghĩ thứ này có thể phát triển
theo một cách phi thường để gia tăng sự tuân thủ điều trị khắp toàn cầu.
Cho nên, tôi hy vọng có thể tái hiện lại tương lai ngành dược theo hướng mới,
chuyển từ thuốc đa liều,
một cỡ thuốc một, tuân thủ điều trị kém, sự phức tạp
tới một kỷ nguyên thuốc theo yêu cầu, chuẩn xác và cá nhân hoá
để có thể đưa ta và cá thể hoá sức khoẻ chính ta
cho sức khoẻ và nền y học trên toàn thế giới nữa.
Cảm ơn quý vị rất nhiều.
(Vỗ tay)
Host: Daniel, tuyệt quá đi
Thiệt là hay.
Hỏi anh xíu,
Cho tới bao lâu nữa, thì những bệnh nhân ngoại trú mà anh đề cập
có thể in thuốc tại nhà?
Daniel Kraft: Ồ, đây là chỉ nguyên mẫu
Chúng tôi nghĩ tại những điểm quy định được tự động tổng hợp
và đặc biệt tại những nhà chăm sóc bệnh, những người uống đa loại thuốc,
và họ thường nhầm lẫn,
là những nơi hoàn hảo để bắt đầu công nghệ này
Những thứ này chưa dự định phát triển thành máy in trong nhà bạn
Chúng ta cần sự thông minh và sáng suốt để sử dụng chúng,
nhưng có quá nhiều thách thức trong liều lượng, tuân thủ và sự chuẩn xác
và giờ ta có những công nghệ mới đáng ngạc nhiên này
có thể kết hợp và nâng tầm, tôi nghĩ ta cần tiếp cận như thế
để thực sự tiếp xúc và nuôi dưỡng
một tương lai thật sự của thuốc và sức khoẻ.
Host: Hay quá, cảm ơn anh. DK: Cảm ơn.
(Vỗ tay nhịp nhàng)