Dünyadaki en iyi işlerden birine sahibim;
çünkü eğlenceli, enerjik, yaratıcı ve açık fikirli
insanlarla çalışma şerefine nailim.
Yaşları genellikle 14-18 arasında oluyor.
Gerçekten çocukların, insanları genç tuttuğuna inanıyorum
ve muhtemelen bu sebepten dolayı, yetişkinlerin etrafındayken
bazen ne yapacağımı bilemiyorum,
kusura bakmayın.
Geleceğin öğrencilerine ilham vermek...
Ne yapmamız gerekir?
37 yıllık öğretmenlik deneyimi, bana iki şeyin gerekli olduğunu öğretti:
araştırma bazlı öğretim teknikleri ve ilişkiler.
İlişkiler çok geniş bir konu, onu daha sonra konuşacağız.
Öncelikle tekniklere bir göz atalım.
Çoğunuz muhtemelen öğretmen merkezli sınıfları hatırlarsınız:
bizim dönemimizde uygulanan teknik bu şekildeydi.
Öğretmen önde merkezde dururdu,
öğrenciler düzgün sıralar hâlinde oturur, aralarında konuşmaları yasaktı
ve otorite sahibi öğretmen, öğrencilere bilgi yığıyor
ve öğrencilerin bu bilgileri sınav kağıdına kusması beklenerek
öğretmenin söylediklerinin ne kadarının hatırlandığı ölçülürdü.
Şimdi dürüst olmak gerekirse ders anlatmayı seviyorum,
ama öğrencilerin her zaman hoşuna gitmiyor;
her zaman ilham vermiyor.
Bu sebeple neyin gerçekten ilham verebileceği üzerine kafa yordum.
Yıllar önce okulda öğle yemeğinde nöbetçiydim,
kantinde tüm mevcudiyetimle duruyordum,
öğrencilerin kantin sırasına girmelerini izliyordum
ve çocuklar sıraya girdiklerinde,
seçim yapmaktan zevk aldıklarını fark ettim.
Bu yüzden kendime şunu söyledim: "Joe, bu sınıfta da işe yarayabilir.
Bırak, çocuklar kendileri seçsin."
Öyle de yaptım.
Sınıfımı, öğrenci seçimlerinin
sınıfta önemli bir rol oynadığı bir mekân hâline getirdim,
beraberinde, bazı ilkeler de buna dâhil oldu:
İş birliği, iletişim, eleştirel düşünebilme ve yaratıcılık.
Aslında bundan on yıl önce, Ulusal Eğitim Derneği
bu ilkeleri, 21. yüzyılda öğrencilerin
öğrenmesi gereken beceriler olarak sunmuştu
ve buna canı gönülden katılıyorum.
Listenin en başına,
öğrencilerin öğrenmesi gereken beceriler yerine,
sınıf niteliği olarak seçim hakkını ekledim.
Seçim derken,
öğrencilere çeşitli öğrenme etkinliklerinin sunulmasını kastediyorum,
çeşitli öğrenme tekniği ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir sistem yani.
Bu, öğrencilerin kantinde seçim hakkına sahip olmaları kadar hoşlarına gitti.
Evet,
bence bu şekilde öğrenmeye programlıyız.
İlkel hominid atalarımızın yiyecek aradığını hayal edin.
Bu tüylü mamutları bulmak ve onların izini sürmek,
sizce de eleştirel düşünme ve problem çözme becerisi gerektirmez mi?
İş birliği ve takım çalışması kesinlikle elzem.
Bu işi tek başınıza yapmak istemezsiniz.
İmkânı yok.
İş birliği de beraberinde iletişimi getiriyor.
Bu insanların gece vakti kamp ateşi etrafında oturduklarını,
o günün av maceralarını tekrar tekrar yaşadıklarını hayal ettim.
Av maceralarını anlattıklarında
yüzlerinde bir tebessüm olmuştur.
Mağara resimlerini
duvarlara çizerken de tebessüm ettiklerini biliyorum;
çünkü yaratıcılık,
insana has, zevkli ve eğlenceli bir etkinlik.
Bu yüzden o beş ilkenin, insan beynine programlanmış olduğunu düşünüyorum.
Bütün bu ilkeler birbiriyle bağlantılı olduğu için,
çocuklar bu ilkelerle iç içe olduğunda
bireysel öğrenmenin oluşması için ortam hazır demektir.
Sadece öğrenme de değil,
öğrenciler böyle bir sınıf düzeninden zevk alacak
ve bu şekilde ilham almış olacaklar.
Bunun için -
Bu ilkeler ile oluşturulacak bir sınıf düzeni için,
öğretmen odaklı sistem yerine öğrenci odaklı sisteme geçiş gerekiyor.
Bunun için de öğretmenin kendisini sınıf merkezinden, ön safhasından çıkarıp
sahnenin hâkimi olmaktansa, bir rehber hâline gelmesi gerekiyor.
Böylece fırsatlar doğuvermiş oluyor;
yalnızca öğrenme konusunda değil,
aynı zamanda koçluk,
yol gösterici olma,
yetiştirme ve ilham verebilme imkânı sunuyor,
işte bu yüzden çok seviyorum.
Molalara gelelim.
Bunların benim orijinal fikirlerim olmadığını belirteyim.
Büyüklerimin adımlarını takip ediyorum.
Plutarkhos'u hatırlar mısınız?
Uzun zaman önce dedi ki,
"Zihin, doldurulması gereken bir kazan değil,
tutuşturulması gereken bir ateştir."
Daha yakın bir geçmişte ise Albert Einstein şunu söyledi,
"Eğitim bilgileri öğrenmek değildir, zihni düşünebilmeye eğitmektir."
Pekâlâ, bana katlanmak zorundasınız.
Şimdi bir süre, tüylerim diken diken olacak.
Hayatımın, profesyonel hayatımın en heyecan verici anlarından biri,
birkaç yıl önce Albert Einstein ile
tanıştığımda gerçekleşti.
(Kahkaha)
Balmumu müzesinde
onunla karşılaşmam hayatımı değiştirdi.
(Kahkaha)
Efsane bir andı.
Büyüklerimin adımlarını takip ediyorum;
Montessori ve Piaget,
ve Purdue Üniversitesi'ndeki biyoloji sınıfında, 1960'larda
bunların çoğunu gerçekleştiren
Dr. Sam Postlewait gibi büyüklerim.
Purdue Biyoloji Bölümünün bir ürünüyüm;
biyolojiye orada tutuldum.
Bu ilkeleri ta 1970'lerde,
lise biyoloji derslerinde uygulayan
Tom Watts ve Steve Randak gibi büyüklerimin izindeyim.
İlkokul öğretmenlerinin ve özel eğitim öğretmenlerinin
izindeyim.
Bana yol gösteren bütün öğretmenleriminin ürünüyüm.
İş birliği, iletişim, eleştirel düşünme, yaratıcılık
ve öğrenci seçimi,
nasıl gözüküyor?
Bu yolu izleyerek deneyimlediğim bazı şeyleri sizlerle kısaca paylaşayım:
Lise birinci sınıf biyoloji sınıflarını aldım
ve okul yılını 2-3 üniteye paylaştırdım.
Her ünitenin başında,
öğrencilere bir menü sundum
ve bu menülerin içerisine, seçebilecekleri çeşitli etkinlikler ekledim.
Biraz zorlayıcı oldu,
çünkü bütün bu etkinlikleri listeledim
ve öğrenci, öğrenme şekline göre hangi kombinasyonu seçerse seçsin
ve bunları hangi sırada yapmak isterse istesin,
o ünitedeki gerekli hedeflere
her hâlükârda ulaşmış olacaklardı.
Eğlenceli oldu, kolay olmadı.
Ama çocuklar bayıldı.
Seçim hakkı olmaları hoşlarına gitti
ve çoğu zaman, sınıfta olduğumu bile unutmuşlardı,
bunda sıkıntı yok.
Gerek olmayan -
Genelde her ünitede, iki etkinliği yapmakla yükümlü değiller:
Birincisi ünite sonundaki test,
diğeriyse bilgisayardaki eğitici sunumlardı.
Birçok yaz döneminde,
öğrencilerin çalışabileceği, kişiye özel etkileşimli
bilgisayar sunumları hazırladım.
Bu sunumlar, ders anlatımı yaptığım konuların yerini alıyordu.
Çocuklar yanıma gelip şunu söylediler:
"Öğretmenim, bu sunumları sizin ders anlatımınızdan daha çok seviyoruz."
Sorun yok,
hiçbir sıkıntı yok,
mühim olan onların öğrenmesi.
Sıradan bir günde sınıfımı ziyaret ederseniz,
öğrencilerin bilgisayar sunumlarıyla haşır neşir olduğunu görürsünüz.
Büyük ihtimalle, çevrim içi sitelerde etkinlik yapan çocuklar görürsünüz.
Sınıfın bir köşesinde, kulağında kulaklıklarla
o ünitedeki konuyla alakalı bir video izlerken
videodaki soruların cevaplarını not eden bir çocuk da görebilirsiniz.
Eminim ki laboratuvar etkinlikleri yapan öğrenciler de görürsünüz.
Bilim sergisi projeleri için
çalışmalarına tam gaz devam eden öğrenciler de görebilirsiniz
ve kesinlikle,
sınıfın diğer bir köşesinde, o ünitedeki biyolojik bir konuyu
onlara öğretmeyi hedefleyerek hazırlanmış
eğitici bir oyun oynayan bir grup öğrenci de göreceksiniz.
Öğrencilerin bazı biyolojik terimleri,
zihinsel beceri ve uygulamalı alıştırma
öğrenceleriyle kavradığını da görebilirsiniz.
Farklı bir köşede;
öğrencilerin kendi gayretlerini değerlendirme,
daha önce öğrendikleri ile yeni bilgileri birleştirme
ve öğrendiği şeyleri düşünme becerisi üzerine tasarlanmış "yansıma formlarını"
doldurulduğunu gözlemleyebilirsiniz.
Birçok çocuğun çok sevdiği başka bir etkinlik daha var.
"Sanat ve Eğlence" etkinliği.
Her ünite içeriğinde var
ve öğrenciler bu noktada, o ünitede öğrendikleri bir kavram üzerine
evde bir proje sunumu hazırlıyorlar,
sonra ünitenin son gününde
sınıf arkadaşlarına sergiliyorlar.
Sanat ve Eğlence
geleneksel eğitime tezat,
tek sınır hayal güçleri.
Sınıfta bir şarkı seslendirebilirler,
skeç sunabilirler,
film olabilir,
hazırladıkları bir model
veya bir şiir olabilir,
o ünitede öğrendikleri bir şeyi gösterebilecekleri
çağdaş bir yöntem.
Mesela biyokimya ünitesinde bu iki genç hanımefendi,
atomlar için jelibonları kullanarak bir klorofil molekülü modeli hazırlamayı
kendilerine vazife edindiler.
Bu iki genç hanımefendi, ikisi kardeş,
genlerinin yarısını annelerinden ve diğer yarısını babalarından
aldıklarını göstermek için
bu yaratıcı yolu izlediler.
(Kahkaha)
Sevilmez mi bunlar!
Bu öğretme tekniği,
37 yıllık deneyimime göre
sadece etkili değil, aynı zamanda eğlenceli,
çünkü o on bilgisayar filosuyla takım öğretimi yaparken,
farklı öğrenci gruplarıyla birlikte;
iki, üç, dört, beş kişilik
öğrenci gruplarıyla oturma şansım oluyor
ve öncelikle onların başlattığı sorulara cevap veriyorum.
Onların düşüncelerine kulak verme imkânım oluyor
ve öğretmenlere sesleniyorum,
eğer bunu yaparsanız,
bütün bu durum bir çeşit öğretmen paradoksu yaratacaktır.
Çünkü kendinizi merkezden çektiğinizde,
görünüşte öneminiz azalıyor,
ama öte yandan,
aslında öneminiz artıyor,
çünkü onların yanında rehber konumundayken
37 yıldır karşılaştığım en güçlü öğretim tekniklerini kullanmaya
açık hâle geliyorsunuz.
Fi tarihinden kalmalar;
hangi tekniğin kullanıldığı mühim değil,
bu iki şey her daim işe yarar.
İki sevgiden bahsediyorum.
Birincisi; öğretmenin dersine olan sevgisi ve tutkusu.
İkincisi; öğretmenin çocuklara karşı içten sevgisi.
Öncelikle tutkudan bahsedelim.
Üçüncü sınıfla alakalı aklımda ne kaldı bilir misiniz?
Ayşegül Tatilde'yi hatırlıyorum.
Çok ciddiyim.
Üçüncü sınıf.
Üçüncü sınıftaki sınıfımla alakalı en iyi hatırladığım şey;
her gün, her öğle yemeğinden sonra,
öğretmenimiz 10-15 dakika boyunca
bizlere "Tom Sawyer"ı okurdu.
Ne macera ama!
Siyah beyaz televizyonlar vardı,
televizyonda çizgi filmler vardı,
ama bu bir başkaydı.
Miss Hershey'nin okumayı sevdiği aşikardı,
bizlere okumayı da çok seviyordu.
Tom Sawyer! Ne macera ama!
10 dakikalık okuma seansı sonunda,
Tom ve arkadaşlarına
ne olacağını öğreneceğim için, bir sonraki günü sabırsızlıkla beklerdim.
Miss Hershey farkında mıydı bilmiyorum.
Ona çok öncelerinde mektup yazmam gerekirdi.
Okuma konusunda bana şevk verdi.
Zihin buyrukları, zihin talimatları emretmeyle kendini sınırlamazdı,
bu standart ölçme sistemiyle öğrencileri zorlamazdı,
bu yüzden öğretmeye ve ilham vermeye tamamen açıktı.
Onu daima hatırlayacağım.
Bende yeri çok büyük.
Çok önceleri, bir mektup yazmam lazımdı.
Diğer sevgiye gelelim.
Öğretmenin çocuklara olan sevgisi.
Aranızda öğretmen varsa, gerilmeyin.
Karışık, sıcak, duygusal bir sevgiden bahsetmiyorum.
Hakiki, yönlendirici, o kişiyi ön planda tuttuğunuz bir sevgiden bahsediyorum.
Sizi güdüler;
size güçlü bir şekilde ilham verir.
Bahsettiğim sevgi -
C.S. Lewis'in "Dört Sevgi" adlı eserindeki sevgiden bahsediyorum.
Kendisi bunu, bilinen en güçlü sevgi olan "kutsal sevgi" olarak tanımladı;
kişinin kendini feda ettiği sevgi,
diğerinin iyiliği üzerine kurulu tutkulu bağlılık.
Bu tür bir sevgi her zaman duygusal olmaz,
ama daima yönlendiricidir.
Öğretmenler! Sizlere müthiş bir haberim var!
Çocuklar sevimli olmadığında da onları sevebilirsiniz demek bu.
Böyle bir şey hiç oldu mu?
Çünkü bu sevgi türü duygusal değil,
yönlendirici bir sevgi
ve kişiyi güçlü yönden güdülüyor ve ilham veriyor
ve fi tarihinden kalma.
Öğretmenlere sesleniyorum,
sağlam bir ders planı çok önemli.
İyi hazırlanmış, istikrarlı bir disiplin önemli.
Teknolojinin etkin kullanımı önemli.
Standartlar önemli,
ama lütfen bunların yaratıcılığı öldürmesine müsaade etmeyin.
Bunların hepsi önemli,
ama her şeyden önce, çocukların gelecekte hatırladığı
siz olacaksınız.
Altıncı ilkeyi unutmayın:
Önemsemek.
Öğretim sisteminin en etkili, en güçlü ve en ilham verici yöntemi bu;
dikkatlerini çekip, onları heveslendirip, onlara ilham veriyorsunuz.
Onların hatırında kalacak şey, sizlerin öğrencilerin gözünün içine bakıp
okul dışı hayatlarıyla, yarı zamanlı işleriyle alakalı
sorduğunuz şeyler olacak.
Hiç unutmayacakları şeyse,
okul koridorunda onlara nasılsın diye sormanız olacaktır.
Okulun ilk haftalarında,
ilk günlerde herkesin ismini
öğrenmek için gösterdiğiniz çabayı unutmayacaklar.
Onların spor müsabakalarına,
konserlerine gitmiş olduğunuzu
asla unutmayacaklar.
Bütün sınıfı hep bir ağızdan,
"Doğum günün kutlu olsun,"
şeklinde detone bir şekilde yönlendirdiğinizi unutmayacaklar.
Öğrencileriniz gazeteye çıktığında,
gazete küpürünü kesip, çerçeveletip duvara astığınızda
ve onların imzasını istediğinizde
ve onlara günün birinde,
bu imzaların çok değer kazanacağını ve emekliliğinize yatırım olduğunu
söylediğiniz zamanları unutmayacaklar.
(Kahkaha)
Onlara karşı açık olduğunuzu,
gerçek olduğunuzu
ve kendinizle alakalı şaka yapabildiğinizi
ve onlarla gülebildiğinizi unutmayacaklar.
Gerçekten mühim olan nedir?
Öğrencileri nasıl heveslendiririz?
Onlara nasıl ilham veririz?
Öğrencilerin kendi seçimleriyle,
iş birliği ile,
iletişimle, eleştirel düşünme becerisiyle
ve yaratıcılıklarıyla sınıfa dahil olmalarına müsaade edin.
Ama altıncı ilkeyi asla unutmayın.
Bunların arasında en mühim olanı o,
çünkü sevgi her şey demektir.
Teşekkürler.
(Alkış)