< Return to Video

Polyalphabetic cipher | Journey into cryptography | Computer Science | Khan Academy

  • 0:05 - 0:09
    Güclü şifrə barmaq izinizi
    gizlədə biləcək olan şifrədir.
  • 0:09 - 0:12
    Daha yüngül barmaq
    izi yaratmaq hərf
  • 0:12 - 0:13
    tezliklərinin bu paylanmasını
    düzəltmək deməkdir.
  • 0:17 - 0:19
    15-ci əsrin ortalarına
    qədər bunu həyata
  • 0:19 - 0:23
    keçirmək üçün
    poliəlifbalı şifrələrə keçdik.
  • 0:23 - 0:28
    Təsəvvür edin ki, Ayşə və Babək
    gizli bir söz paylaşdılar.
  • 0:28 - 0:31
    Əvvəlcə Ayşə əlifbadakı
    hərfin sırasına uyğun
  • 0:31 - 0:33
    olaraq sözü rəqəmlərə çevirir.
  • 0:33 - 0:37
    Sonra bu nömrələrin ardıcıllığı
    mesaj boyunca təkrarlanır.
  • 0:39 - 0:41
    Sonra mesajdakı
    hər hərf altındakı
  • 0:41 - 0:45
    rəqəmə uyğun olaraq
    yerdəyişmə yolu ilə şifrələnir.
  • 0:45 - 0:49
    İndi o, Sezarın əvvəllər
    etdiyi kimi mesajda bir
  • 0:49 - 0:51
    yerdəyişmə yerinə bir neçə növbədən
    istifadə edir.
  • 0:54 - 0:58
    Daha sonra şifrələnmiş mesaj
    açıq şəkildə Babəyə göndərilir.
  • 0:58 - 1:01
    Babək nüsxəsinə sahib
    olduğu gizli sözə uyğun
  • 1:01 - 1:06
    olaraq dəyişiklikləri
    çıxararaq mesajın şifrəsini açır.
  • 1:06 - 1:10
    İndi təsəvvür edin ki,
    bir kod qırıcısı Həmidə
  • 1:10 - 1:14
    bir sıra mesajları kəsir və
    hərflərin tezliyini hesablayır.
  • 1:14 - 1:17
    O, daha düz paylama
    və ya daha yüngül barmaq
  • 1:17 - 1:18
    izi tapacaq.
  • 1:18 - 1:22
    Bəs o bunu necə sındıra bilərdi?
  • 1:22 - 1:26
    Unutmayın, kod pozucuları
    qismən barmaq izini
  • 1:26 - 1:29
    tapmaqla eyni şəkildə
    məlumat sızmasını axtarır.
  • 1:29 - 1:32
    Hərf tezliklərində diferensial olduqda,
  • 1:32 - 1:33
    məlumat sızması baş verir.
  • 1:36 - 1:38
    Bu fərq şifrələnmiş mesajın
  • 1:38 - 1:39
    təkrarlanmasından qaynaqlanır.
  • 1:42 - 1:47
    Bu halda Ayşənin şifrəsində təkrarlanan
    kod söz var.
  • 1:47 - 1:50
    Şifrələməni pozmaq
    üçün Həmidə ilk növbədə
  • 1:50 - 1:52
    sözün özünü deyil,
    istifadə olunan bu keçid sözünün
  • 1:52 - 1:56
    uzunluğunu müəyyən etməlidir.
  • 1:56 - 1:58
    O, müxtəlif intervalların tezlik
  • 1:58 - 2:01
    paylanmasını yoxlamalıdır.
  • 2:01 - 2:02
    O, hər beşinci hərfdən bir tezlik
  • 2:02 - 2:07
    paylanmasını yoxladıqda barmaq izi
    özünü göstərəcək.
  • 2:07 - 2:10
    İndi problem təkrarlanan
    ardıcıllıqla beş
  • 2:10 - 2:13
    Sezar Şifrəni sındırmaqdır.
  • 2:13 - 2:17
    Fərdi olaraq bu, əvvəllər gördüyümüz kimi,
    əhəmiyyətsiz bir işdir.
  • 2:17 - 2:19
    Bu şifrənin gücü istifadə
    olunan sözünün
  • 2:19 - 2:21
    uzunluğunu müəyyən
    etmək üçün sərf olunan
  • 2:21 - 2:23
    vaxta bərabərdir.
  • 2:23 - 2:26
    Dəyişiləcək olan sözü nə qədər uzun olsa,
    şifrə bir o qədər güclü olar.
Title:
Polyalphabetic cipher | Journey into cryptography | Computer Science | Khan Academy
Description:

more » « less
Video Language:
English
Team:
Khan Academy
Duration:
02:27

Azerbaijani subtitles

Revisions Compare revisions